Utorak, 06.08.2019 | 15:55
IZVOR: Blic/CdM

Paklene TEMPERATURE: Najveće otapanje LEDA na Grenlandu, na Aljasci 32 stepena, Sibir u plamenu...

Krajem jula ove godine dogodilo se najveće otapanje lednika na Grenlandu ikada zabilježeno. Nekoliko milijardi tona tako dobijene vode slilo se u Atlantski okean, što je automatski doprinijelo podizanju svjetskog nivoa mora.




Foto: Ilustracija, mchm.be

Istovremeno, na Aljasci su zabilježene rekordne temperature, dok su požari u Rusiji progutali površinu veću od Belgije. Velike posljedice vrelog talasa osjetile su se i širom Evrope, gdje je u većini država izmjerena najviša temperetura otkad se vrše mjerenja.

Topljenje lednika je direktno prouzrokovala topla vazdušna masa koja je do Grenlanda došla nakon što je Evropi donijela nevjerovatno visoke temperature. To pokazuju i podaci kojima raspolaže NASA, te se lako da primijetiti koliko je temperatura vazduha posljednje nedjelje jula bila iznad prosjeka u odnosu na raniji period.

Do ovih podataka se došlo primjenom Godard sistema za posmatranje Zemlje (GEOS), a koji ukazuju na temperaturu izmjerenu na visini od dva metra iznad zemlje. Takozvani model GEOS-5, kao i svi drugi klimatski modeli, koristi matematičke jednačine koje predstavljaju fizičke procese poput padavina ili oblačnosti da bi utvrdio šta će se zbivati u atmosferi. Stvarna mjerenja fizičkih svojstava kao što su temperatura, vlaga, vetrovi, rutinski se ubacuju u pomenuti model kako bi simulacija bila približnija stvarnom stanju. Podaci koji se dobijaju na ovaj način prikazuju procijenjeno stanje regiona koji je predmet posmatranja.

Međutim, postoji nekoliko prizemnih instrumenata koji vrše mjerenja, uključujući i jedan na meteorološkoj stanici koja se nalazi na vrhu ostrva. Budući da se ista nalazi na najvišem dijelu centralnog područja Grenlanda, rijetko je moguće zapaziti skok temperature do 0 stepeni. No, 30. jula se desilo nešto neočekivano, te je temperatura u tom dijelu ostrva ne samo dostigla pomenutu temperaturu nego je i prešla istu. Da čitava situacija bude dramatičnija, povećanje je bilo na snazi čitavih 11 sati. To je skoro dvostruko više u odnosu na posljednje veliko topljenje iz jula 2012. godine.

Ako se aktuelno topljenje lednika poredi sa onim iz jula 2012. godine, zapaziće se sličan obrazac ponašanja. Naime, u oba slučaja je otapanju prethodio jedan topli dan kada temperatura ipak nije dostigla tačku smrzavanja, te je nakon toga uslijedio dan zahlađenja. Glavna razlika između dva događaja je u tome što je 2019. godine topljenje trajalo dva dana. Štaviše, ono se nastavilo na nekoliko sati i tokom 31. jula.

“Ovako dobijeni podaci zapravo ukazuju na značaj meteorološke stanice na samom vrhu ledenog pokrivača Grenlanda, gdje je mjerenje pokazalo za ovo područje neobične temperature”, rekao je profesor Kristofer Šuman sa univerziteta u Merilendu.

Foto: Grenland/ earthobservatory NASA GOV

Visoke temperature dovode do toga da se voda koja se stvara otopljavanjem lednika koncentriše na površini ledenog pokrivača. To prikazuje i fotografija koju je NASA snimila 30. jula na sjeverozapadu Grenlanda, na samoj ivici ledenog pokrivača. Topljenje tokom ljetnjih mjeseci je ovdje, na periferiji, uobičajeno. No teško da bi se isto moglo tvrditi za otapajuću površinu koja zauzima gotovo milion kilometara kvadratnih ledenog pokrivača, kao što se desilo tokom 30. i 31. jula.

Ipak, treba reći i da je površina koja se topi danas mnogo manja u odnosu na onu iz 2012. godine. Jedan od razloga za ovakvo stanje stvari može biti i neuobičajena putanja tople vazdušne mase, koja je ove godine došla istoka, umjesto sa zapada, što se inače dešava.

Na Aljasci temperatura obara sve rekorde

Polje visokog vazdušnog pritiska koje je prešlo preko Aljaske u junu 2019. pokrenulo je talas vrućina neviđenog inzentiteta. Temperature koje su u nekim dijelovima Aljaske dostizale 26., pa i 32. stepen Celzijusove skale, oborile su više temperaturnih rekorda svih vremena.

Ankoridž, Kinaj i King Salmon oborili su rekorde svih vremena četvrtog jula 2019. Na Dan nezavisnosti, u Ankoridžu temperatura je dostizala 32 stepena Celzijusa, dok je najviša zabilježena temperatura do tada bila 29 stepeni Celzijusa 14. juna 1969. Ankoridž bilježi najviše dnevne temperature još od 1952. godine.

Vrućine su neobične i po dužini trajanja. U Ankordižu je zabilježena temperatura od 26 stepeni Celzijusa šest dana zaredom, dok je uobičajena temperatura za jul 18 stepeni Celzijusa.

Foto: Alaska-NASA

Mapa prikazuje temperaturu vazduha na visini od dva metra iznad tla osmog jula 2019. Najtamnije obilježena područja su ona na kojima je temperatura oko 32 stepena Celzijusa.

U mnogim djelovima Aljaske temperaturu prati gust dim. Požari izazvani udarom groma u područjima oko Ferbenksa gore od 21. juna 2019. Požari su se razbuktali i južno od Kojuku prirodnog rezervata petog jula. Požari su obično najintenzivniji poslije podne, kada su temperature obično najviše.

Meteorolozi u Ferbenksu javili su da je vidljivost pala ispod 1.600 metara zbog dima, a senzori kvaliteta vazduha u gradu bilježe nagli rast koncentracije čestica u vazduhu.

Do devetog jula na Aljasci je zabilježeno 38 velikih požara, koji su zahvatili ukupno 280.000 hektara – oko 52 odsto cjelokupne površine koja je izgorjela u SAD tokom 2019, pokazuju podaci Nacionalonog međuagencijskog požarnog centra. Najveći požar na Aljasci na u području oko rijeke Hes (Hess Creek), zahvatio je šume crne srmče i mješovite šume sjeverno od Ferbenksa. Izgorjelo je 69.827 hektara zemlje, što znači da je to najveći požar u SAD u 2019.

Evropa u paklu

Evropa se bori sa nezapamćenim toplotnim talasom koji je zabilježio rekordno visoke temperature u tri zemlje i već je povezan sa najmanje pet smrtnih slučajeva.

Toplota razara sjevernu i zapadnu Evropu temperaturama koje su već zabilježile rekorde u Njemačkoj, Belgiji i Holandiji samo mjesec dana nakon što je još jedan veliki talas toplote pogodio kontinent.

U Holandiji je najviša zabilježena temperatura bila u Ajdhovenu, gdje je nedavno izmjereno 39,3 stepeni. Većina zemlje je pod narandžastim upozorenjem.

U Njemačkoj je živa prošle nedjelje dostigla 41,5 C u sjeverozapadnom gradu, dok je u francuskoj prijestonici izmjereno 42,6 stepeni.

U prošli utorak je u francuskom Bordou zabilježena temperatura od 41,2 stepena i tako u ovom gradu oboren rekord iz 2003. godine kada je živa u toplomjeru bila na 40,7 stepeni, prenosi BBC.

U Belgiji je, kao i u mnogim djelovima zapadne Evrope, u četvrtak zabilježena rekordna temperatura od 41,8 stepeni i to u mjestu u Begijnendijk, 30 kilometara istočno od Brisela.

Španija i Portugalija bore se sa požarima kako temperature rastu, a Italija je izdala upozorenja na požar.

Luksemburg, Italija i Švedska se takođe suočavaju sa temperaturama višim od 30 stepeni.

Sibir u plamenu

U međuvremenu, nastavljaju da gore i šumski požari koji već danima bijesne Sibirom uprkos svim naporima.

Kako je naveo ruski ogranak Grinpisa, sada gori površina veća od 4,3 miliona hektara.

Istovremeno, pres služba ruskog Ministarstva odbrane danas je saopštila da su vojni avion Il-76 i helikopteri Mi-8 uspjeli da ugase vatru na teritoriji od više od 100.000 hektara u regionima Krasnojarska i Irkutska.

Ruski predsjednik Vladimir Putin u srijedu je dao naređenje da se i ruska vojska angažuje u gašenju požara, a u pet regija proglašeno je i vanredno stanje.

Istovreno, u ponedjeljak je došlo i do velike eksplozije u skladištu municije u regionu Krasnojarsk odakle ruske vlasti planiraju da evakuišu čak 16.500 ljudi.

U julu 2100. u Podgorici temperatura bi mogla da bude viša za 6,8 stepeni u odnosu na 1900.

Svijet postaje sve topliji. Jul 2019. bio je jedan od najtoplijih ikada – a temperature su u posljednjih 10 godina skoro svuda na Zemlji više u odnosu na 1900.

Naučnici upozoravaju da moramo ograničiti porast globalne temperature, inače se svijet može suočiti sa katastrofalnim promjenama.  Nivo mora će porasti, što može da dovede do raseljavanja stotina miliona ljudi, a planeta će se suočiti sa ekstremnim nepogodama kao što su suše, toplotni talasi, obilne kiše… Ako se globalno zagrijavanje nastavi tempom kakav je danas – temperature mogu da porastu za tri do pet stepeni do kraja vijeka.

BBC se pozabavio tom temom, a među podacima za 1.000 velikih gradova koje možete vidjeti na njihovoj animaciji su i oni o Podgorici.

Foto: lonelyplanet.com

Posljednja prosječna julska temperatura u našem glavnom gradu bila je 22,9 stepeni. Januarska je bila je 3,4 stepena. A kakve će biti 2100. godine?

U najboljem slučaju, projektovana temperatura u januaru 2100. bi iznosila 4,3 stepen, što je 2,8 stepeni više u odnosu na 1900. godinu, a u julu bi temperatura bila 23,4 stepena, što je 2,2 stepena više od prosječne u julu 1900. godine.

U najgorem scenariju, temperatura u glavnom crnogorskom gradu bi u januaru 2100. godine iznosila čak 7,3 stepena, što je 5,8 stepeni više od prosječne januarske temperature 1900. godine. U julu 2100. bi, pak, u Podgorici temperatura bila 28 stepeni, što je u odnosu na prosječnu iz 1900. godine više za 6,8 stepeni.

Sjutra u Crnoj Gori do 36 stepeni

Iz Zavoda za hidrometeorologiju najavili su da će vrijeme u Crnoj Gori sjutra biti pretežno sunčano i veoma toplo.

“Ujutru, na sjeveru, po kotlinama kratkotrajno magla. Vjetar slab do umjeren, uglavnom južnih smjerova. Jutarnja temperatura vazduha od 10 do 22, najviša dnevna od 26 do 36 stepeni”, istakli su u Zavodu.

KOMENTARI (0)

Ostavi komentar

Ostavite komentar

* Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu. "Kolektiv.me" se ne može smatrati odgovornim za napisane komentare. Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama.

Svako treće dijete mlađe od pet godina ne dobija HRANU koja mu je potrebna za pravilan rast

Utorak, 15.10.2019 | 13:33

Svako treće dijete mlađe od pet godina ne dobija hranu koja mu je potrebna za pravilan rast, upozorio je Fond UN za djecu (Unicef).  

“Bez dileme - antifašizam” KIC pop hora u “Kombank dvorani”

Utorak, 15.10.2019 | 13:28

KIC POP HOR iz Podgorice, regionalna muzička senzacija i pravo muzičko čudo, kako su ga prozvali mediji, premijerno će predstaviti beogradskoj publici projekat “BEZ DILEME- ANTIFAŠIZAM” koji čine popularne partizanske i antifašistike pjesme.

VIDEO: I dalje ih ljudi prepoznaju: Evo kako izgledaju djevojčice iz klipa "Bože Petra" nakon 10 godina!

Utorak, 15.10.2019 | 13:20

Prije više od deset godina jedna Natalija iz Svilajnca je postala zvijezda. Klip u kome izgovara “Bože Petra” i rukicom se udara po glavi bio je jedan od prvih mimova u regionu.

FOTO: Nije neobično da pokaže više KOŽE, a da ne izgleda BEZUKUSNO: Džej Lo pozirala bez ODJEĆE!

Utorak, 15.10.2019 | 12:54

Za nju nije neobično da pokaže više kože nego što treba, a da ne izgleda bezukusno.

Pjevač ima 120 kilograma i zdravlje mu je UGROŽENO: Darko Lazić spreman da iskešira 7.000 eura kako bi SMRŠAO?

Utorak, 15.10.2019 | 11:41

Pjevaču je navodno ugroženo zdravlje zbog viša kilograma sa kojima se bori, pa je spreman da ode na liposukciju

Nijedan čovjek to ne mora da bude: Svaka DESETA OSOBA u svijetu je GLADNA!

Utorak, 15.10.2019 | 11:34

Novi Indeks Ujedinjenih nacija (UN) o gladi u svijetu pokazuje da nijedan čovjek ne mora da bude gladan. 

VIDEO: "Džoker" oduševio ČITAV SVIJET: Režiser objasnio kako je nastala NAJJEZIVIJA scena u filmu!

Utorak, 15.10.2019 | 10:47

I dok se domaći filmski kritičari, režiseri i dramaturzi spore oko umjetničke vrijednosti ovog ostvarenja, naša publika je, poput svjetske, apsolutno oduševljena filmom.

Knežević ima još DOKAZA: "Lekić odmah da bude uhapšen, on direktno odgovara Acu i Milu Đukanoviću"

Utorak, 15.10.2019 | 10:30

Biznismen Duško Knežević kazao je da direktor Uprave za sprječavanje pranja novca i finansiranja terorizma, Vesko Lekić, treba odmah da bude uhapšen i da mu je podatke o njemu dostavio Peđa Mitrović. 

TUGA za njim ne jenjava: Gruovi prijatelji učinili prelijep i human gest za Danicu i njihove sinove!

Utorak, 15.10.2019 | 10:05

U petak se navršava 40 dana od tragične pogibije repera Dalibora Andonova Grua, a da tuga njegovih prijatelja ne jenjava pokazuje gest koji su učinili za Gruovu porodicu.

"Dobili smo Crvenu Zvezdu i Nikolu Ivanovića": Subotić zna kakvu igru želi od Budućnosti

Utorak, 15.10.2019 | 09:42

Nikola Ivanović je veliki dobitak za Budućnost Voli uz pobjedu nad Zvezdom.