Jedan od lidera Evropskog saveza (ES) i predsjednik Liberalne partije (LP) Vatroslav Belan je na poziv Instituta za evropsku demokratiju IED prethodna dva dana u Sarajevu učestvovao u radu međunarodne konferencije na temu situacije u zemljama Zapadnog Balkana u kontekstu izbora i politike nove Evropske komisije, kao i druge administracije Donalda Trampa.

Foto: Evropski savez

Konferenciju je otvorio član Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željko Komšić, a pozdravnu poruku je uputio Franćesko Ruteli, predsjednik IED i nekadašnji lider grupacije „Ulivo" i gradonačelnik Rima. 

Belan je govorio u okviru panela „EU i Zapadni Balkan – status quo i/ili proširenje? Perspektiva odnosa SAD – EU."

U izlaganju je istakao da EU u novim geopolitičkim okolnostima mora biti fokusirana na kreiranje snažne pozicije kao globalne sile i postavljanja vojne i političke strukture kojom će se samostalno dugoročno braniti od potencijalne vojne prijetnje Ruske Federacije i „meke moći" režima Vladimira Putina. 

"Ako u tom procesu Zapadni Balkan ostavi po strani, EU će napraviti istorijski tešku grešku, koja za posljedicu može imati uređenje Zapadnog Balkana po mjeri partikularnih interesa drugih sila, uslovno u nekom dogovoru druge Trampove administracije i Rusije, nakon čega EU za dugo više neće biti ni ključni ni uticajni faktor na procese u zemljama Zapadnog Balkana. Moguće ponovno odlaganje konkretnih i vidljivih iskoraka na agendi proširenja, prije svega po pitanju primanja u članstvo Crne Gore i Albanije, bilo bi veoma naivno jer bi zasigurno omogućilo dalje jačanje ruskih proksija, što bi EU koštalo okolnosti da pored kritičnog istočnog krila na granicama sa Rusijom dobije još jedno kritično krilo i to na jugoistoku, u srcu kontinenta, na Zapadnom Balkanu", kazao je Belan. 

Dodao je da SAD imaju pravo mijenjati vanjsku politiku i vanjskopolitičke prioritete, koliko god to bilo šokantno i dramatično u odnosu na višedecenijsko čvrsto savezništvo unutar bezbjednosnog i ekonomskog euro-atlantskog okvira postavljenog nakon Drugog svjetskog rata. 

"Sada je zadatak EU da djeluje brzo, posvećeno i konkretno i u pravcu Zapadnog Balkana kako bi ga učinila svojom teritorijom", naveo je Belan. 

Belan je zaključio da ukoliko EU ne promijeni odnos prema proruskim vladama, liderima i političarima na Zapadnom Balkanu, postoji veliki rizik da će šansa za razvoj demokratije, slobode, vladavine prava, jačanja stabilnosti i bezbjednosti u regionu biti trajno izgubljena. 

Konferencijom su kopredsjedavali direktor IED, Mikel Burzako i predsjednik CHO, ambasador Miodrag Vlahović. Na panelu su govorili i osnivač Medijske grupe KOHA i bivši poslanik u parlamentu Kosova, Veton Suroi, profesor na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, Nikola Samardžić, viši istraživač na Albanskom institutu za međunarodne studije, Genc Polo, bivši premijer Vlade Sjeverne Makedonije i poslanik u parlamentu Sjeverne Makedonije, Dimitar Kovačevski i direktor Evropskog instituta „Renesansa", Ivo Kaplan.