Godina 2023. "oborila" je rekord za najtopliju godinu, i to sa velikom razlikom, pružajući "dramatično svjedočanstvo" o tome koliko je današnja klima toplija i opasnija od one hladnije, u kojoj se razvila ljudska civilizacija, piše Gardijan.

Foto. Ilustracija/Pixaba.com 

Planeta je bila 1,48 stepeni celzijusa toplija 2023. godine u poređenju sa periodom prije nego što je masovno sagorjevanje fosilnih goriva izazvalo klimatsku krizu. Brojka je veoma blizu ciljanoj temperaturi od 1,5 stepeni koju su postavile zemlje u Parizu 2015. godine, iako bi globalna temperatura morala biti konstantno iznad 1,5 stepeni da bi se cilj smatrao prekršenim.

Naučnici iz Službe za klimatske promene Kopernikus (CCCS) EU rekli su da je vjerovatno da će granica od 1,5 stepeni Celzijusa biti pređena po prvi put u narednih 12 mjeseci.

Prosječna temperatura u 2023. bila je za 0,17 stepeni viša u odnosu na 2016. godinu, prethodnu rekordnu godinu, što predstavlja veoma veliki porast u klimatskim uslovima. Primarni uzrok ovog povećanog globalnog zagrijevanja bila je kontinuirana rekordna emisija ugljen-dioksida, uz pomoć povratka prirodnog klimatskog fenomena El Ninjo.

Visoke temperature izazvale su toplotne talase, poplave i požare, oštetivši živote i sredstva za život širom svijeta. Analiza je pokazala da bi ekstremni vremenski uslovi, kao što su toplotni talasi u Evropi i SAD, bili praktično nemogući bez globalnog zagrijevanja koje izazivaju ljudi.

Podaci CCCS-a takođe su pokazali da je 2023. bila prva zabilježena godina kada je svaki dan bio najmanje jedan stepen topliji od predindustrijskog rekorda iz 1850-1900. Skoro polovina dana bila je toplija za 1,5°C, a po prvi put su dva dana bila toplija za više od 2°C. Više temperature su porasle od juna, sa septembarskom vrućinom iznad prethodnih prosjeka.

„Ekstremi koje smo primjetili tokom posljednjih nekoliko mjeseci pružaju dramatično svjedočanstvo o tome koliko smo sada daleko od klime u kojoj se razvila naša civilizacija“, rekao je Karlo Buontempo, direktor CCCS-a.

Dodao je da ako želimo da uspješno upravljamo našim klimatskim rizikom, moramo hitno da dekarboniziramo ekonomiju koristeći klimatske podatke i znanje da bismo se pripremili za budućnost.

Naučnici su nedavno rekli da su Zemljini sistemi za održavanje života toliko oštećeni da je planeta „daleko izvan bezbjednog operativnog prostora za čovječanstvo“.

Samanta Bardžes, zamenica direktora CCCS-a, rekla je da je 2023. bila izuzetna godina, sa klimatskim rekordima koji su „obarani kao domine“.

„Temperature tokom 2023. vjerovatno premašuju temperature bilo kog perioda u najmanje posljednjih 100.000 godina“, kazala je.

Profesor Bil Kolins sa Univerziteta Reding u Velikoj Britaniji rekao je da je 2023. nesumnjivo oborila globalni temperaturni rekord.

„Očekuje se da će veće globalno zagrijavanje izazvati još vlažnije zime u Velikoj Britaniji i još više poplava“, rekao je on.