Žene žive duže od muškaraca, ali više godina pate od lošeg zdravlja, otkrila je globalna analiza razlika zasnovanih na rodnoj osnovi, a stručnjaci naglašavaju hitnu potrebu za djelovanjem kako bi se poboljšalo zdravlje žena.

Foto: Ilustracija/Peels.com 

Globalno gledano, postoje značajne razlike između žena i muškaraca kada je riječ o zdravlju, s ograničenim napretkom u premošćivanju zdravstvenih razlika u posljednje tri decenije, prema studiji koja ispituje uticaj 20 vodećih svjetskih uzroka bolesti.

Nalazi su objavljeni u magazinu Lancet Public Health.

Nesmrtonosna stanja koja uzrokuju bolest i invaliditet, kao što su mišićno-koštani problemi, problemi mentalnog zdravlja i poremećaji glavobolje, posebno pogađaju žene, otkrili su istraživači.

U isto vrijeme muškarci su nesrazmjerno više pogođeni stanjima koja uzrokuju preuranjenu smrt, kao što su kardiovaskularne bolesti, bolesti dišnog sustava i jetre, Covid-19 i povrede u saobraćaju.

Zdravstvene razlike između žena i muškaraca nastavljaju rasti s godinama, ostavljajući žene s višim razinama bolesti i invaliditeta tokom života, jer imaju tendenciju da žive duže od muškaraca.

Viša autorica studije, dr. Luisa Sorio Flor s Instituta za mjerenje i procjenu zdravlja (IHME) Univerziteta u Washingtonu, rekla je: “Ovaj izvještaj jasno pokazuje da je u posljednjih 30 godina globalni napredak u pogledu zdravlja bio neujednačen”.

“Žene imaju duži život, ali žive više godina u lošem zdravlju, s ograničenim napretkom u smanjenju tereta stanja koja dovode do bolesti i invaliditeta, naglašavajući hitnu potrebu za većom pažnjom na nefatalne posljedice koje ograničavaju fizičke i mentalne funkcije žena, posebno u starijoj dobi. Slično tome, muškarci doživljavaju puno veći i rastući teret bolesti s kobnim posljedicama”, dodaje.

Studija je takođe poziv zemljama da pojačaju svoje izvještavanje o polu i rodnim podacima, rekao je Sorio Flor.

“Pravo je vrijeme za ovu studiju i poziv na akciju – ne samo zbog toga gdje su sada dokazi, već i zato što nas je Covid-19 oštro podsjetio da spolne razlike mogu duboko utjecati na zdravstvene ishode. Jedna od ključnih tačaka koju studija ističe je kako se žene i muškarci razlikuju u mnogim biološkim i društvenim faktorima koji fluktuiraju i, ponekad, akumuliraju tokom vremena, što dovodi do toga da različito doživljavaju zdravlje i bolest u svakoj fazi života i  širom svijeta”, ističe.

Studija je promatrala razlike u 20 vodećih uzroka bolesti i smrti između muškaraca i žena, prema dobi i regijama.

Istraživanje modeliranja koristilo je podatke iz Studije o globalnom teretu bolesti 2021. i nije uključilo polno specifična zdravstvena stanja, poput ginekoloških stanja ili raka prostate.

Analiza procjenjuje da je za 13 od 20 vodećih uzroka bolesti i smrti, uključujući Covid-19, povrede na cestama i niz bolesti srca, dišnog sistema i jetre, stopa bila veća kod muškaraca nego kod žena u 2021. godini.

Među procijenjenim stanjima, nalazi sugerišu da su najveći uzroci koji dovode u nepovoljni položaj žene bol u donjem dijelu leđa, depresivni poremećaji, glavobolje, anksiozni poremećaji, poremećaji kostiju i mišića, Alzheimerova bolest i druge demencije te HIV i AIDS.

Ovi uslovi pridonose bolestima i invaliditetu tokom života, a ne dovode do prerane smrti, pokazalo je istraživanje.