Osoblje u avionu više puta koristi tajne šifre da ne bi izazvalo paniku među putnicima. Tri su koja ukazuju na ozbiljne probleme.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Putnici su obično među poslednjima koji znaju da se tokom leta dešava nešto neobično ili potencijalno opasno.

Osoblje aviona je obučeno da ne otkriva informacije koje bi mogle izazvati nemir ili paniku među putnicima. Jedna od metoda je i upotreba kodova ili šifri, dogovorenih izraza koje koriste u međusobnoj komunikaciji i koji su samo njima razumljivi, piše N1 Slovenija.

Postoji čitav niz ovih kodova. Neki su nadaleko poznati. Recimo “maidai”, što znači “pomoć” i koje se može čuti u mnogim igranim ili dokumentarnim filmovima. Manje poznat javnosti je, na primjer, „7500“ („sedam-pet-nula-nula“ ili „sedam-pet-duplo nula“ ili „sedamdeset i pet stotina“).

Ovo u kodnom sistemu znači da je avion otet.

Iako je vJerovatno da ćete znati za otmicu prIJe nego što čujete ovaj broj, to nije neophodno. Naročito u velikim avionima, putnici ponekad ne znaju šta se dešava u drugom dIJelu aviona, posebno ne šta se dešava u kabini ili prostorijama za osoblje. Vjerovatnoća da će avion u kojem se nalazite biti otet je inače izuzetno mala.

Poruke ili kodovi se razmjenjuju između aviona i kontrole preko uređaja koji se nazivaju „transponderi“, a kodovi su poznati kao „kvok kodovi“, što bi se moglo prevesti kao „vrišteći kodovi“ ili „vrišti“. Naziv potiče iz istorije ili od radarskog sistema za razlikovanje prijateljskih i neprijateljskih aviona, plovila ili vozila, koji su razvili i koristili Amerikanci i Britanci tokom Drugog svjetskog rata i koji je bio poznat pod imenom „Papagaj“.

Skuavk kodove koristi kontrola vazdušnog saobraćaja za identifikaciju aviona u vazduhu. Prilikom kontakta, zemaljska kontrola dodjeljuje letjelici skuavk kod, koji pilot unosi u svoj transponder, koji ga neprekidno šalje nazad na Zemlju u obliku karakterističnog radio signala. Pored tačaka koje identifikuju letjelicu, kontrolori mogu da vide i njihove identifikacione brojeve na svojim ekranima i na taj način u svakom trenutku znaju koju letjelicu prate.

Poruke od 0 do 7

Pored identifikacije aviona, sistem omogućava i slanje drugih poruka. Skuavk kodni sistem se sastoji od četiri broja sa vrijednostima od 0 do 7. Ovaj sistem omogućava 4096 različitih četvorocifrenih brojeva – kodova.

Neki od njih su fiksni ili trajni i ukazuju na posebne događaje ili stanja. Kontrola letJenja ih ne može koristiti kao identifikacione brojeve aviona, ali takođe možete pronaći njihovu listu na internetu.

Obično se koriste u hitnim slučajevima.

Tada piloti mijenjaju šifru i signal koji dobija kontrola i signalizira šta se dešava na brodu. Ove posebne kodove standardizuje Međunarodna organizacija civilnog vazduhoplovstva (ICAO) i stoga se koriste širom svijeta.

Prvi od njih je upravo pomenuti kod 7500, koji zvanično ukazuje na „nezakonito mešanje“. U ovom slučaju, upotreba „vrištanja“ je posebno korisna, jer omogućava pilotima da uspostave diskretan kontakt sa nadzornom kontrolom bez privlačenja pažnje otmičara.

Šta se dešava nakon preuzimanja ovog koda razlikuje se od zemlje do zemlje, ali snage bezbjednosti obično intervenišu.

Pored šifre 7500, važni su i kodovi koji označavaju „gubitak komunikacije“ (7600) i „vanrednu situaciju“ ili „opštu opasnost“ (7700).

Za one od vas koji možda čekaju avion na aerodromu, postoji još jedan zanimljiv i koristan kod. Ako čujete da neko kaže „Šifra Adama“, to znači da je dijete izgubljeno na aerodromu i da je proces potrage počeo.