Vlada Crne Gore je, na danas održanoj 47. sjednici kojom je predsjedavao premijer Milojko Spajić, utvrdila Predlog fiskalne strategije Crne Gore za period 2024-2027. godine, sa Izvještajem o sprovedenoj javnoj raspravi.

Foto: Vlada Crne Gore/Đorđe Cmljanić

“Na temelju ekonomske politike Crne Gore, strateških opredeljenja i kriterijuma fiskalne odgovornosti, Fiskalnom strategijom prezentovani su ciljevi fiskalne politike, mjere i aktivnosti za postizanje tih ciljeva i makroekonomske i fiskalne projekcije u periodu 2024 – 2027. godine”, navodi Vlada.

Cilj fiskalne politike u periodu trajanja mandata 44. Vlade Crne Gore je: predvidiva i podsticajna fiskalna politika koja će doprinijeti povećanju atraktivnosti Crne Gore kao investicione destinacije i povoljnijem poslovnom ambijentu u cilju stvaranja novih izvora ekonomskog rasta, otvaranja novih radnih mjesta i ubrzavanja konvergencije BDP per capita ka prosjeku EU.

“Imajući u vidu proklamovani cilj o punopravnom članstvu Crne Gore u EU tokom 2028. godine, odgovorno upravljanje javnim finansijama i ispunjavanje ekonomskih kriterijuma za članstvo, kao i usaglašavanje propisa iz domena fiskalne politike sa relevantnom regulativom EU, apsolutni je prioritet prilikom donošenja novih i izmjene postojećih politika. Smanjenje deficita javnih finansija na kratak rok, zaduživanje isključivo za finansiranje kapitalnih projekata, odnosno ostvarenje suficita tekuće budžetske potrošnje, uz kontinuirani rast budžetskih prihoda i optimizaciju tekuće budžetske potrošnje preduslovi su makro-fiskalne stabilnosti”, navodi Vlada.

Shodno osnovnom makroekonomskom scenariju, crnogorska ekonomija će, ističe Vlada, u srednjem roku prosječno godišnje rasti po stopi od 3,7 odsto, odnosno po godinama 3,8 odsto u 2024, 4,8 odsto u 2025, 3,1 odsto i 3,2 odsto u 2026. i 2027. godini.

“Usljed usporavanja pritisaka cijena na evropskom nivou, očekuje se postepeno usporavanje inflacije, koja će prosječno iznositi 3 odsto u periodu 2025 – 2027. godine. U skladu sa fiskalnim okvirom za isti period, izvorni prihodi budžeta kreću se u rasponu od 2.772,6 miliona eura ili 38,1 odsto BDP-a u 2024, do 3.081,2 miliona eura ili 35,8 odsto BDP-a u 2027. godini”, navodi Vlada.

Kako su dodali, stabilnost prihoda i pored značajnog smanjenja poreskog opterećenja na rad obezbjeđuje se kroz implementaciju novih mjera poreske i politike unapređenja poslovnog ambijenta, jačanja konkurentnosti privrede i unapređenja uslova za privlačenje investicija.

Na drugoj strani, naglašavaju u Vladi, budžetski rashodi centralnog nivoa kreću se u rasponu od 3.009,6 miliona eura ili 41.3 odsto BDP-a u 2024. godini do 3.364 miliona eura ili 39,1 odsto BDP-a.

“Kada je u pitanju upravljanje javnom potrošnjom strategija politike bazira se na: reformi sistema socijalne zaštite u cilju usmjeravanja socijalnih fondova onima kojima je to potrebno i razvoja sistema usluga socijalne zaštite, reformi preduzeća u većinskom vlasništvu države, optimizaciji javne uprave kroz sprovođenje funkcionalnih analiza koje treba da identifikuju oblasti u kojima je neophodno izvršiti racionalizaciju broja zaposlenih i onih oblasti koje zahtijevaju dodatno kadrovsko jačanje u kontekstu zahtjeva iz EU agende i kvalitetnijeg pružanja javnih usluga, reformi sistema zarada u javnom sektoru, kao i zadržavanje visokog nivoa izdvajanja za finansiranje kapitalnih projekata”, dodaje Vlada.

Trend snažnog rasta budžetskih prihoda, sa jedne i rast navedenih kategorija javne potrošnje sa druge strane, opredjeljuju nivo budžetskog deficita koji se kreće od 3,54 odsto BDP-a u 2025. do nivoa od 3,3 odsto BDP-a u 2027. godini.

“U tom smislu, u posmatranom periodu nije narušeno fiskalno pravilo, predviđeno Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, i pored toga što se država odriče jednog dijela prihoda po osnovu smanjenja poreskog opterećenja na rad u korist zaposlenog i poslodavca. Imajući u vidu navedeno, neophodno je napomenuti da se u svim godinama pojekcija ostvaruje suficit tekuće budžetske potrošnje, što govori u prilog tome da država sve svoje tekuće obaveze finansira iz tekućih prihoda, odnosno da se zaduživanje vrši isključivo za potrebe realizacije kapitalnih projekata kojima se daje podrška projektovanom ekonomskom rastu”, ističe Vlada.

Vlada je donijela Odluku o ukidanju saglasnosti za osnivanje slobodne zone „Novi duvanski kombinat“ Podgorica.

“Imajući u vidu da je usljed obustave proizvodnje došlo do prodaje proizvodnih linija, kao i otpuštanja zaposlenih, ocijenjeno je da su su trajno prestali uslovi po osnovu kojih je dobijena saglasnost na osnivanje Zone i da više ne postoji ekonomska opravdanost za nastavak njenog poslovanja”, dodaje Vlada.

Vlada je usvojila Informaciju o projektnim prijavama pripremljenim za podnošenje u okviru 31. poziva tehničke podrške za pripremu projektne dokumentacije i produženog 10. poziva za sufinansiranje investicija za sprovođenje infrastrukturnih projekata kroz Zapadnobalkanski investicioni okvir (ZIO).

“Dostavljanje projektnih predloga kroz navedene pozive odnosi se na nove ili postojeće projekte u oblasti održivog saobraćaja, čiste energije, digitalne budućnosti, zaštite životne sredine i klimatskih promjena i razvoja ljudskih resursa”, navodi Vlada.

Rok za dostavljanje projektnih predloga za oba poziva je 6. septembar 2024. godine, a na oba poziva pristigla je po jedna projektna aplikacija.

U prvom roku, ponudu je dostavilo Ministarstvo pomorstva i to: Izrada studija, tehničke, tenderske i dokumentacije za zaštitu životne sredine za nekoliko komponenti u Luci Bar uključujući njeno povezivanje sa željezničkom stanicom Bar.

“Glavni cilj projekta je da se kroz prvu komponentu unaprijedi dokumentacija radi produbljivanja morskog dna u Luci Bar, širenja putničkog terminala, rekonstrukcije solranih sistema i izgradnje zatvorenog lučkog skladišta”, ističe Vlada.

Kroz drugu komponentu je planirana priprema dokumentacije radi poboljšanja ukupnog stanja željezničke mreže u okviru Luke Bar i unapređenja željezničke veze između željezničke stanice Bar i luke Bar u Crnoj Gori.

Ukupna vrijednost projekta iznosi 1,62 miliona eura.

U produženom roku projektnu aplikaciju je dostavilo Ministarstvo saobraćaja i to: Dionica Mateševo-Andrijevica – priprema glavnog projekta sa pratećom tehničkom i tenderskom dokumentacijom, nadzor nad pripremom tehničke dokumentacije i izvođenjem radova, i izgradnja dionice.

“Glavni cilj projekta je ostvarenje pune izgrađenosti i regionalnog povezivanja uz smanjivanje regionalnih neravnomjernosti i povezivanja sa mrežom Trans-evropskih koridora, dostizanje standarda Evropske unije i proklamovanih ciljeva koji se odnose na nesmetan protok ljudi, roba, usluga i kapitala, u skladu sa ciljevima kreiranja jedinstvenog ekonomskog prostora Zapadnog Balkana i približavanja regiona tržištu EU”, navodi Vlada.

Ukupna procijenjena vrijednost projekta je 604,6 miliona eura, dok je kroz ovaj poziv planirano podnešenje projektne prijave u iznosu od 144 miliona eura.

Pored toga, predviđeno je da nacionalno izdvajanje iznosi 153,1 milion eura, dok je kreditno zaduženje kod vodeće međunarodne finansijske institucije Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) procijenjeno na 200 miliona eura.

Data je saglasnost za izvođenje pripremnih radova za građenje složenog inženjerskog objekta tj. izradnju puta petlja „Veruša” – Lopate dužine cca 3,2 km.

Planirana saobraćajnica predstavija dionicu regionalnog puta Gusinje/Plav – Veruša, preko koje se ostvaruje povezanost regionalnog puta R-13 Bioče – Mateševo – Kolašin sa auto-putem Bar – Boljare.

Investitor radova je Uprava za saobraćaj, a Glavni projekat izgradnje puta izrađen na osnovu Urbanističko – tehničkih uslova broj: 08-9990/11-2022 od 19.01.2023. godine, izdatih od Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma.

Osnovna trasa saobraćajnice je dužine cca 3,2 km i širine kolovoza 6,60 m, sa koje je projektovano više pristupnih puteva za prilaze naseljima sa više stambenih objekata male gustine naseljenosti, kao i četvorokraka raskrsnica koja ujedno predstavlja mjesto uklapanja nove trase u trasu regionalnog puta R-13.

Pripremni radovi obuhvataju geodetsko obilježavanje trase, odstranjivanje grmlja i drveća, iskop, utovar i odvoz zemljanog materijala a potrebe izrade pristupnih puteva novoj trasi, sa petlje auto-puta Bar – Boljare i regionalnog puta R-13 Bioče – Mateševo – Kolašin.