Avion Learjet 45, kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade Crne Gore, trenutno se nalazi na servisu u Njemačkoj, gdje je tokom inspekcije motora utvrđeno da je neophodna njihova reparacija ili zamjena. To se navodi u Informaciji objavljenoj na sajtu Vlade. U Vladi smatraju da je zbog starosti, čestih kvarova i skupog održavanja, bolje kupiti novi avion istog proizvođača.

Foto: gov.me

“Avion Learjet 45, kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade Cme Gore, trenutno se nalazi na servisu u Aero-dienst, Nirnberg, gdje je tokom inspekcije motora utvrđeno da je neophodna njihova reparacija ili zamjena. Po ugovoru o održavanju motora (MSP- Maintenance Service Program), koji Avio servis ima sa proizvođačem motora Honeywell, proizvođač je dužan da obezbijedi rezervne djelove dok Avio servis plaća njihovu ugradnju”, ističe se u informaciji.

Procijenjeno vrijeme opravke je 1-2 mjeseca.

Avion Learjet 45, registarskih oznaka 40-MNE, kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade Cme Gore, proizveden je 1999. godine i ima ukupni nalet od 10.050 sati letenja.

“Po svojim dimenzijama, doletu, sigurnosti, komforu i performansama pokazao se veoma dobro za potrebe Vlade Crne Gore”, ukazuju iz Vlade.

Avion tipa Learjet 45, prestao je da se proizvodi 2007. godine dok je proizvodnja rezervnih djelova prestala 2014. godine, što, ističu u Vladi, u velikoj mjeri otežava nabavku rezervnih djelova u slučaju kvara na avionu, čime se produžava vrijeme provedeno u servisu, odnosno nedostupnost aviona za potrebe državnih organa.

U najveće fiksne troškove održavanja aviona Vlada nabraja nekoliko njih.

Jedan od troškova je smart Parts- cijena koja se plaća po satu leta” za potrebe ugovora koji predvida pokrivanje troškova rezervnih djelova u slučaju kvara aviona (ne motora i djelova u motoru).

“Ukoliko dođe do kvara nekog od djelova aviona, ovaj program pokriva sve troškove djelova dok Generalni sekretarijat Vlade pokriva troškove zamjene istih. Trenutna cijena je 710 dolara po satu, odnosno na godišnjem nivou 213.000 dolara”, ističe se u informaciji.

Takođe, jedan od troškova je i MSP- cijena koja se plaća po satu leta / po motoru za potrebe ugovora koji predviđa pokrivanje troškova djelova u slučaju kvara motora.

“Ukoliko dođe do kvara nekog od djelova na motoru, ovaj program pokriva sve troškove djelova dok Generalni sekretarijat Vlade pokriva troškove zamjene istih. Trenutna cijena je 492.54 dolara po satu, 295.524 dolara godišnje”, navodi se u informaciji.

Iz Vlade navode da je cijena osiguranja veća u ovoj godini zbog oštećenja koja su nastala tokom kvara na hidraulici aviona 2021. godine i iznosi oko 50.000 eura godišnje.

“Cijena osiguranja je ranije iznosila 14.000 eura godišnje. Pretpostavka je da bi ova cijena bila niža kupovinom novog aviona”, ističe se u informaciji.

Obzirom na programe koje su naveli ranije MSP kao i Smart Parts, kao i činjenicu da su svi veći radovi urađeni na avionu tokom tzv. “D check-a” odnosno velikog servisa, za potrebe održavanja aviona iz Vlade predviđaju 80.000 eura godišnje (prosjek zadnjih četiri godine je 75.000 eura).

“Nadalje cijene po satu letenja za pomenute ugovore Smart parts i MSP će biti uvećane za 5-8 odsto od 1.1.2025. godine”, ističu iz Vlade.

Napominju da je u novembru 2021. godine avion kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade imao incident sa kolizijom stajnog trapa i da je nakon opravke vraćen u funkciju tek u julu 2022. godine.

“U toku 2022. i 2023 godine pored ovog, desilo se još nekoliko sitnih kvarova (starter desnog motora, emergency battery, windshield) koji su normalna posljedica starosti aviona”, ističe se u informaciji.

Kako su ukazali, svi ovi kvarovi su u potpunosti sanirani i ni u jednom momentu nije bila ugrožena sigurnost letenja.

“Međutim, otklanjanje ovih kvarova dovodi do prekida korišćenja aviona, čestih odlazaka u servis i angažovanje aviona drugih operatera uz tržišnu nadoknadu”, navodi se u informaciji.

Zato, kako su ukazali, zamjena aviona starog 25 godina sa znatno mlađim ili novim avionom sličnih karakteristika, pored ekonomičnosti, nudi i povećan stepen bezbjednosti koju svakako sa sobom nosi svaki novi složeni proizvod pa i avion.

Kako se avion tipa Learjet 45, proizvođača Bombardier, pokazao veoma dobrim za servisiranje potreba Vlade Crne Gore, preporuka Avio servisa je da se postojeći avion zamijeni sa nekim od tipova aviona istog proizvođača.

“Na ovaj način ostvarile bi se značajne uštede, samim tim što bi se kompaniji Bombardier vratio postojeći avion, čija bi trenutna tržišna vrijednost bila uračunata u cijenu kupovine novijeg aviona, čime bi se izbjeglo stavljanje aviona na otvoreno tržište, plaćanje provizija brokerima, plaćanje održavanja aviona sve do momenta prodaje (bez obzira da li avion leti ili ne) i slično”, navodi se u informaciji.

Trenutna procijenjena tržišna vrijednost aviona Learjet 45, registarskih oznaka 40-MNE, kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade Crne Gore je 2,5 miliona dolara, što je skoro 23 miliona eura.