Novo otkriće, do kojeg se došlo pomoću svemirskog teleskopa „Džejms Veb“ potencijalno mijenja dosadašnje pretpostavke o brzini formiranja zvijezda i galaksija u ranoj fazi postojanja svemira.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Astronomi su detektovali kiseonik u drevnoj galaksiji "JADES-GS-z14-0", koja se formirala tek 300 miliona godina posle Velikog praska. Ta galaksija, koja je prvi put primijećena 2024. godine, pokazuje jasno prisustvo kiseonika u periodu kada je svemir bio star tek dva odsto svoje aktuelne, odnosno ukupne starosti.

Pošto se elementi kao što je kiseonik uz teške elemente formiraju u jezgrima zvezda, njegovo rano prisustvo sugeriše istraživačima da su se prve zvijezde rađale i umirale dosta brže nego što se to do sada mislilo.

Istraživači su koristili i teleskop „ALMA” koji je stacioniran u Čileu da bi analizirali tu daleku galaksiju. Tako su otkrili da ona sadrži čak deset puta veće količine kiseonika nego što su očekivali.

„Zapanjen sam ovakvim iznenađujućim rezultatima. Oni nam otvaraju novi pogled na prve faze evolucije galaksija", izjavio je astronom Stefano Karnijani sa Univerziteta u Pizi.

„To je kao kad naiđete na adolescenta kada odete u posetu negdje gdje očekujete da vidite bebu. Rezultati analiza pokazuju da se galaksija formirala veoma brzo i takođe brzo sazrijeva, dodajući sve veći broj dokaza da se formiranje galaksija dešava mnogo brže nego što se očekivalo“, objasnio je Sander Šuvs, istraživač sa Univerziteta u Lajdenu u Holandiji i glavni autor druge studije.

Otkriće sada otvara nova pitanja o tome kako su rane galaksije proizvodile teške elemente tako brzo.

Istraživači spekulišu da bi brzo obogaćivanje svemira teškim elementima moglo da bude povezano sa pojavom masivnih crnih rupa, uticajem zvijezda koje umiru, ili misterioznom tamnom energijom, čija uloga u evoluciji svemira tek treba da bude objašnjena.