Najtopliji gradovi širom sveta ostaju uzbudljiva mjesta za posjetu ili život, ali ekstremne temperature zahtjevaju izuzetan oprez, naročito na temperaturama koje prelaze 40 stepeni Celzijusovih.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Prema studiji Svetske zdravstvene organizacije, približno 489.000 ljudi je umrlo zbog problema povezanih sa vrućinom, u periodu od 2000. do 2019. godine, a porast temperature i dalje predstavlja ozbiljnu pretnju. Dok su odgovarajuća odjeća i dovoljno vode adekvatne mjere u gradovima poput Atine i Darvina, izbjegavanje boravka na otvorenom ili barem manje izlaganje suncu preporučuje se u drugim gradovima, poput Feniksa.

Sunce je najvažniji izvor energije na Zemlji, ali njegov intenzitet varira širom planete. Gradovi u umjerenim klimatskim oblastima kao što su San Dijego i Sidnej, rijetko imaju jako visoke vrednosti temperatura, prema podacima Svjetske meteorološke organizacije.

Neke od destinacija sveta imaju problem sa visokim temperaturama, naročito u sušnim i tropskim klimatima.

Prema podacima Agencije za zaštitu životne sredine SAD, temperature koje prelaze 35 stepeni Celzijusovih, na dnevnom nivou, smatraju se ekstremnim. Dok temperature širom sveta rastu zbog globalnog zagrijevanja, neka mjesta su navikla na ekstremne vrućine.

Primjer je pustinja Lut, koja je na Uneskovoj listi gde temperature kopna dostižu 70,7 °C, što je najviša izmjerena vrijednost temperature na Zemlji. Ovo su podaci koje je Nasa objavila još 2005. godine

Iako su najtoplija mjesta na svijetu uglavnom nenaseljena, postoje mjesta koja ljudi naseljavaju već hiljadama godina. Od Evrope do Azije, Sjeverne Amerike i Okeanije, žive ljudi koji se hrabro nose sa visokim temperaturama.

Atina (Grčka)

Glavni grad Grčke, jedan od najstarijih gradova na svijetu i mesto rođenja demokratije, takođe je i među najtoplijim naseljenim mjestima na Zemlji. Više od 3.400 godina ljude za život privlači ova obala okružena planinama i omeđana Saronskim zalivom, delom Egejskog mora. Međutim, temperature ovde povremeno mogu dostići i preko 37,8 stepeni Celzijusovih, jer grad ima mediteransku klimu, koju karakterišu vruća, suva ljeta i vlažne zime.

Do 2021. godine, Atina je nosila titulu najtoplijeg grada u Evropi, sa temperaturom od 48 stepeni Celzijusovih, koja je izmerena 1977. godine. Rekord je oboren kada je zabilježena temperatura od 48,8 stepeni Celzijusovih na Siciliji, u Italiji, 11. avgusta 2021. godine, navodi tim stručnjaka Svjetske meteorološke organizacije (SMO).

Nedostatak šuma i zelenih površina i gustina naseljenosti glavni su uzroci visokih temperatura Atine, koja je jedan od najgušće naseljenih gradova u Evropi, sa preko tri miliona stanovnika. Tokom godine grad poseti oko deset miliona ljudi, što ga čini još toplijim.

Saronski zaliv ublažava temperature južnih djelova grada, a sjeverni vjetar često duva tokom cijelog dana. Ekstremne temperature su takođe rijetke, a prosječna maksimalna dnevna temperatura u gradu je 23 stepena. U tom području postoji nekoliko plaža – Kalamaki, Glifada i plaža Edem, gdje ljudi često odlaze da se rashlade kada postane izuzetno vruće.

Indio (Kalifornija, SAD)

Kalifornija je poznata po Dolini smrti, najtoplijem naseljenom mjestu na Zemlji sa temperaturama od 56,7 stepeni Celzijusovih.

Na ovoj ekstremnoj lokaciji ljudi žive već 300 godina; to su uglavnom zaposleni u parku i lokalnim hotelima, kao i članovi plemena Timbiša Šošoni. Oko četiri sata južno, u dolini Koačela nalazi se grad Indio, u kome živi više od 89.000 ljudi i gdje vrijednosti temperatura gotovo kao u Dolini smrti.

Prema klimatskim podacima SAD, prosječne temperature prelaze 37,8 stepeni Celzijusovih, od juna do septembra, a u julu i avgustu mogu biti od 41,7 pa naviše. Ljetnje temperature u Indiju su 49,4 stepena, prema podacima Zapadnog regionalnog klimatskog centra.

Ekstremna temperatura u Indiji, kao i u drugim djelovima područja, rezultat je vruće pustinjske klime i okolnih planina koje doprinose toplom vremenu tokom cijele godine. Koliko god da je vruće, grad ostaje uzbudljiva destinacija za posjetu u Kaliforniji i čak je dobio nadimak „Grad festivala“.

Finiks (Arizona, SAD)

Položaj Finiksa u Sonorskoj pustinji i njegova niska nadmorska visina su glavni razlozi za njegove ekstremne temperature. Grad ima pustinjsku klimu, tokom ljeta dnevne temperature često prelaze 37,8 stepeni Celzijusovih. Takođe, Finiks ima neke od najdužih nizova vrućih dana na svijetu.

Tako je 2024. godine postavljen novi rekord sa 113 uzastopnih dana sa temperaturama od 37,8 stepeni Celzijusovih. Ovaj grad je i najtopliji grad u SAD. Ipak, grad je domaćin ljudima hiljadama godina, a trenutno u njemu živi preko 1,5 miliona ljudi, od kojih su neki umrli usjled toplotnih talasa.

Finiks je takođe podložan poplavama i peščanim olujama. S druge strane, grad je jedno od najboljih mjesta za odmor tokom zime, jer ima blage zime sa temperaturama koje rijetko padaju ispod 7,1 stepen.

Džizan (Saudijska Arabija)

Saudijska Arabija oduvek je bila poznata po visokim temperaturama tokom cijele godine, a Džizan je jedan od gradova koji je najviše izložen ovoj ekstremnoj temperaturi. Smješten u jugozapadnom dijelu zemlje, na obali Crvenog mora. Grad ima pustinjsku klimu, sa najvišim dnevnim temperaturama iznad 35 stepeni Celzijusovih, čak i u januaru koji je najhladniji mjesec.

Grad često ima pješčane oluje i vlagu u vazduhu tokom cijele godine. U gradu živi oko 173.000 ljudi, a tokom godine atraktivan je turistima zbog sela Džazan, koje je jedna od glavnih istorijskih atrakcija Saudijske Arabije, sa prelijepim vrtovima, zanimljivim građevinama, kulturnim događajima i pijacom punom tradicionalnih zanata i biljaka, što sve odražava drevnu istoriju ovog područja.

Šri Ganganagar (Indija)

Indijska država Radžastan domaćin je jednog od gradova sa ekstremnim vremenskim uslovima, gdje je toplo tokom većeg dela godine. Poznat i kao Ganganagar, ovaj grad se nalazi u pustinji Tar i ima suvu klimu, koju karakterišu duga, topla ljeta i kratke, hladne zime.

Prema podacima Indijskog meteorološkog instituta, temperature u Šri Ganganagaru mogu da dostignu i do 48,9 stepeni Celzijusovih, naročito tokom maja i juna. Prosečna dnevna temperatura od kraja aprila do početka septembra, prelazi 38,3 stepena.

U davna vremena, ovo područje je bilo deo civilizacije doline Inda, ali je ubrzo postalo pusto kada su reke presušile. Međutim, s vremenom se transformisalo u centar poljoprivrede stvaranjem Kanala Indire Gandi, najdužeg kanala u Indiji. Danas, Šri Ganganagar posećuje preko 230.000 ljudi uprkos ekstremnim temperaturama, iako su one uobičajene širom Indije, čak i u gradovima poput Nju Delhija, gdje je u maju 2024. godine zabil ježena vrela temperatura od 52,3 °C, najviša u istoriji Indije.

Doha (Katar)

Doha je glavni grad države Katar, nalazi se u Persijskom zalivu, sa vrućom pustinjskom klimom, izuzetno toplim ljetima i blagim zimama. Tokom cijele godine, dnevne temperature u ovom gradu rijetko padaju ispod 21,7 stepeni Celzijusovih, čak i u januaru, najhladnijem mjesecu.