Cijene prehrambenih proizvoda i bezalkoholnih pića u Crnoj Gori znatno su se povećale između 2021. i 2024. godine, a sličan trend nastavljen je i tokom 2025.

Foto: Ilustracija/Pixabay.com 

Najdrastičnije bilo je poskupljenje mlijeka, sira i jaja, koje je na kraju prošle godine iznosilo skoro 50 procenata. Isti procenat poskupljenja je i u odnosu na novembar ove godine.

To je, između ostalog, navedeno u "Statističkom godišnjaku 2025" koji je objavila Uprava za statistiku (Monstat). Podaci obuhvataju period zaključno sa 31. decembrom 2024. Za referentnu godinu u Monstatu su izabrali 2023, u poređenju sa kojom su izračunate razlike u cijenama za 2021, 2022. i 2024. godinu.

Osvrnemo li se na 2021. godinu, potvrdu dobija ono što je i subjektivni doživljaj građana – da je nakon toga počelo galopirajuće poskupljenje hrane, pića i drugih namirnica. Tačnije od 2022. godine, kada je krenuo program "Evropa sad 1" i invazija Rusije na Ukrajinu. Rat u Ukrajini, jedan je od glavnih uzroka za rast cijena, jer je doveo do brojnih ekonomskih poremećaja.

Analiza podataka za 2021. i 2024. godinu pokazuje da je najviše poskupila grupa proizvoda koju čine mlijeko, sir i jaja. Oni su lani u odnosu na 2021. bili skuplji za čak 47,8 odsto.

Povrće je u 2024. bilo skuplje za 41,3 odsto, a hljeb i žitarice 39,9 odsto. Grupa proizvoda u kojoj su šećer, džem, med, čokolada i konditorski proizvodi bila je skuplja 37,2 odsto. Građani su meso u 2024. plaćali 36,5 odsto skuplje nego 2021. godine. Cijena ribe i plodova mora povećala se 31,7 odsto.

Slijedi kategorija ostalih prehrambenih proizvoda, koji su bili skuplji 28,8 odsto. Za bezalkoholna pića građani su morali izdvojiti 26,9 odsto više novca nego u 2021. godini.

Standard 53 odsto EU

Prosječna mjesečna neto zarada u našoj državi u 2024. godini iznosila je 876 eura (bruto 1.083 eura). U Crnoj Gori bruto domaći proizvod po glavi stanovnika u 2024. godini, mjeren u odnosu na standard kupovne moći, iznosio je 53 odsto prosjeka EU.

Sa druge strane naši građani na osnovne namirnice troše znatno veći dio svojih prihoda nego stanovnici zemalja članica Evropske unije.

Prema nedavno objavljenim podacima Eurostata, cijene hrane u Crnoj Gori lani su iznosile 82,6 odsto prosjeka u EU. Dok su nam zarade jedva iznad polovine evropskog prosjeka, cijena osnovnih životnih namirnica već je iznad četiri petine vrijednosti na nivou EU u cjelini.

Najmanja stopa povećanja (13,4 odsto) između 2021. i 2024. desila se kod ulja i masti.

"Potrošačke cijene predstavljaju cijene po kojima trgovine na malo, individualni proizvođači i vršioci usluga prodaju proizvode i usluge krajnjim potrošačima, odnosno cijene po kojima krajnji potrošači plaćaju proizvode široke potrošnje i usluge. Prate se cijene po kojima se prodaju najveće količine izabranih proizvoda, tzv. "najčešće" cijene",  pojasnili su iz Monstata.

Zvaničnici iz vlasti na državnom nivou, kao i poslanici skupštinske većine tokom proteklih mjeseci više puta isticali su kao uspjeh obuzdavanje inflacije i stabilizaciju cijena osnovnih prehrambenih proizvoida.

No, iz Monstata su u redovnom mjesečnom izvještaju predstavili podatke po kojima su potrošačke cijene u novembru 2025. u odnosu na isti mjesec prethodne godine u prosjeku više za 4,2 odsto.

"Potrošačke cijene u periodu januar–novembar 2025. godine, u poređenju sa istim periodom prethodne godine, u prosjeku su više za 3,9 odsto",  navodi se u posljednjem izvještaju.

Cifra neznatno pada na 3,8 odsto kad se zasebno posmatra poskupljenje hrane i bezalkoholnih pića u uporednim intervalima januar–novembar za 2024. i 2025. Rast cijena hrane i bezalkoholnih pića najviše je uticao na godišnju stopu inflacije u 2025.

Poskupljenje se dogodilo u grupama: meso, mlijeko, sir i jaja, ulja i masti, voće, te hljeb i žitarice. Povrće je jedna grupa namirnica koju plaćamo jeftinije nego prošle godine.