Brižit Bardo, francuska glumica i pjevačica koja je postala međunarodni seks-simbol prije nego što je okrenula leđa filmskoj industriji i postala aktivistkinja za prava životinja, umrla je u 91. godini života.

Foto: YouTube screenshot/G C

Bardo je stekla međunarodnu slavu filmom iz 1956. godine „I Bog stvori ženu“, koji je napisao i režirao njen tadašnji suprug Rože Vadim, a tokom naredne dvije decenije utjelovljavala je ideju arhetipskog „seksualnog mačića“. Međutim, početkom 1970-ih najavila je povlačenje iz glume i postala sve politički aktivnija. Njena otvorena podrška pravima životinja s vremenom se razvila u zapaljive komentare o etničkim manjinama i otvorenu podršku francuskoj krajnjoj desnici, Nacionalnom frontu, što je rezultiralo nizom presuda za rasnu mržnju, piše Gardijan.

Rođena 1934. godine u Parizu, Bardo je odrasla u bogatoj, tradicionalnoj katoličkoj porodici, ali se dovoljno istakla kao plesačica da joj je bilo dozvoljeno da studira balet, čime je stekla mjesto na prestižnom Pariskom konzervatorijumu. Istovremeno je radila kao model, pojavivši se na naslovnici časopisa El 1950. godine, sa svega 15 godina. Zahvaljujući modelingu, ponuđene su joj filmske uloge; na jednoj audiciji upoznala je Vadima, za koga se udala 1952, nakon što je napunila 18 godina. Bardo je dobijala manje uloge koje su postajale sve zapaženije; glumila je ljubav Dirka Bogarda u filmu „Doktor na moru“, velikom hitu u Velikoj Britaniji 1955. godine.

Ipak, tek Vadimov film „I Bog stvori ženu“, u kojem je Bardo igrala nesputanu tinejdžerku u Sen Tropeu, učvrstio je njen imidž i pretvorio je u međunarodnu ikonu. Film je bio veliki hit u Francuskoj i inostranstvu i katapultirao je Bardo u sam vrh francuskih filmskih glumica.

Osim filmske publike, Bardo je brzo postala inspiracija intelektualcima i umjetnicima — uključujući mlade Džona Lenona i Pola Makartnija, koji su tražili od svojih tadašnjih djevojaka da ofarbaju kosu u plavo po njenom uzoru. Kolumnista Remon Kartije napisao je opširan tekst o „slučaju Bardo“ u časopisu Paris-Match 1958. godine, dok je Simon de Bovoar 1959. objavila čuveni esej „Brižit Bardo i Lolita-sindrom“, prikazujući glumicu kao najoslobođeniju ženu Francuske. Godine 1969. Bardo je izabrana kao prvi pravi model za Marijanu, simbol Francuske Republike.

Početkom 1960-ih, Bardo se pojavila u nizu znamenitih francuskih filmova, uključujući dramu Anrija-Žorža Kluzoa „Istina“, nominovanu za Oskara, „Vrlo privatnu aferu“ Luja Mala (sa Marčelom Mastrojanijem) i „Prezir“ Žan-Lika Godara. U drugoj polovini decenije prihvatila je više holivudskih ponuda, među kojima su bili „Viva Marija!“, meksička istorijska komedija sa Žanom Moro, i „Šalako“, vestern sa Šonom Konerijem.

Bardo je imala i paralelnu muzičku karijeru, uključujući snimanje originalne verzije pjesme „Je t’aime… moi non plus“ Serža Genzbura, koju je napisao za nju dok su bili u vanbračnoj vezi. Plašeći se skandala nakon što je njen tadašnji suprug Ginter Saks saznao za pjesmu, Bardo je zamolila Genzbura da je ne objavi; on ju je kasnije ponovo snimio sa Džejn Birkin, što je dovelo do ogromnog komercijalnog uspjeha.

Ipak, pritisak slave ju je sve više iscrpljivao. Rekla je za Guardian 1996. godine: „Ludilo koje me je okruživalo uvijek mi je djelovalo nestvarno. Nikada nijesam bila spremna za život zvijezde.“ Povukla se iz glume 1973, sa 39 godina, nakon snimanja filma „Poučna i radosna priča o Kolinou“. Njen glavni fokus postao je aktivizam za zaštitu životinja: pridružila se protestima protiv lova na tuljane 1977. i osnovala Fondaciju Brižit Bardo 1986. godine.

Bardo je potom slala protestna pisma svjetskim liderima povodom tema poput istrebljenja pasa u Rumuniji, ubijanja delfina na Farskim ostrvima i klanja mačaka u Australiji. Redovno je iznosila i oštre stavove o vjerskom klanju životinja. U knjizi „Vrisak u tišini“ iz 2003. godine zalagala se za desničarsku politiku i kritikovala homoseksualce, učitelje i takozvanu „islamizaciju francuskog društva“, što je dovelo do osude za podsticanje rasne mržnje.

Bardo je imala dugu istoriju podrške francuskom Nacionalnom frontu (kasnije preimenovanom u Nacionalno okupljanje), rekavši za Guardian: „O zastrašujućem porastu imigracije u potpunosti dijelim stavove Žan-Marija Le Pena.“ Godine 2006, u pismu tadašnjem ministru unutrašnjih poslova Nikoli Sarkoziju, navela je da francusko muslimansko stanovništvo „uništava našu zemlju nametanjem svojih zakona“.

Bardo se udavala četiri puta: za Vadima (1952–1957), za Žaka Šarijea (1959–1962), sa kojim je 1960. dobila sina Nikolu, za Saksa (1966–1969) i za bivšeg savjetnika Le Pena, Bernara d’Ormala, za koga se udala 1992. godine. Takođe je imala niz poznatih veza, uključujući one sa Žan-Lui Trintinjanom i Seržom Genzburom.