Pluća „ne vole“ hladan i suv vazduh tokom zimskih hladnih dana, pa udisanje vazduha na nos „priprema“ vazduh za pluća. Kada tokom zimskih mjeseci padnu temperature vazduha, naš nos postaje „slinav“.

Foto: Ilustracija/ Pixabay

Ovu zdravstvenu pojavu objasnio je Dejvid King, profesor Univerziteta u Kvinslendu, ističući da između 50 i 90 odsto ljudi ima slinav nos kada je hladno.

„Osobe sa astmom, ekcemom i polenskom groznicom češće imaju ovakve zdravstvene tegobe tokom zimskog perioda, a pojava se naziva ‘rinitis izazvan hladnoćom’ ili ‘skijaški nos’.“

Nos ima zadatak da ovlaži vazduh koji odlazi u pluća. Kada udišemo vazduh kroz nos na niskim temperaturama, u zadnjem dijelu nosa njegova temperatura je oko 26 stepeni, a vlažnost je 100 odsto, bez obzira na to koliko je napolju hladno.

Kako nos zagrijava vazduh koji udišemo?

Hladan i suv vazduh stimulišu nerve unutar nosa, koji šalju poruku putem nervnih vlakana do mozga. Mozak reaguje na ovaj impuls povećanjem dotoka krvi u nos, a prošireni krvni sudovi zagrijavaju vazduh koji prolazi preko njih.

Hladan i suv vazduh stimuliše i ćelije našeg imunskog sistema („mastocite“) u nosu. Ove ćelije pokreću proizvodnju veće količine tečnosti u nosu kako bi vazduh postao vlažniji. Prema istraživanjima, tokom dana možemo izgubiti oko 300 do 400 mililitara tečnosti koja izlazi kroz nosne šupljine.

Pluća ne vole „hladan“ vazduh

Gubitak toplote i vode usko su povezani: zagrijavanje vazduha u nosnim šupljinama znači da obloga nosne šupljine (sluzokoža) postaje hladnija od unutrašnje tjelesne temperature. Istovremeno, voda isparava i pretvara se u paru koja vlaži vazduh. Isparavanje vode, koje zahtijeva velike količine toplote, oduzima toplotu nosu, čineći ga na taj način hladnijim.

Kao odgovor, dotok krvi u nos dodatno se povećava, jer zadatak zagrijavanja udahnutog vazduha ima prednost nad gubitkom toplote iz nosa (normalan odgovor tijela na hladnoću jeste preusmjeravanje krvi sa površine ka dubljim krvnim sudovima kako bi se smanjio gubitak toplote sa kože). Teško je postići ravnotežu kako bi se ostvarila tačna količina gubitka toplote i vlage iz nosa.

Hladan vazduh može izazvati zapušenost nosa, pa čak i kijanje. Zbog toga su maramice neophodne.