Od donošenja Zakona o legalizaciji bespravnih objekata 14. avgusta 2025. godine, podnešeno je ukupno 2.770 zahtjeva za legalizaciju, saopštili su za Portal RTV Podgorica iz Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine. Kako su naveli, postupak legalizacije ne traje duže od tri do četiri mjeseca. Ističu da su na nivou Crne Gore raspoređena 22 urbanistička i građevinska inspektora. Iz Ministarstva su saopštili da je stiglo preko 13 hiljada prijava za projekat “Velje brdo”.

Foto: YouTube screenshot/Vlada Crne Gore, arhiva

Kako su kazali u Direktoratu za inspekcijski nadzor trenutno je raspoređeno sedam urbanističkih i osam građevinskih inspektora, dok je privremeno po ovlašćenju angažovano još sedam službenika Ministarstva radi obavljanja poslova građevinskog inspektora.

„Ukazujemo da je uz postojeći broj građevinskih i urbanističkih inspektora ovog ministarstva, Zakonom o izgradnji objekata propisana i nadležnost opštinskih građevinskih inspekcija, čije se osnivanje po opštinama očekuje uskoro, čime će se osigurati primjena Zakona o izgradnji u punom kapacitetu u dijelu inspekcijskog nadzora“, naveli su iz Ministarstva za Portal RTV Podgorica.

Kako su saopštili, tokom 2025. godine Direktorat za inspekcijski nadzor zaprimio je 1.118 inicijativa za vršenje inspekcijskog nadzora kojima se ukazuje na moguću nelegalnu gradnju, dok su u postupku inspekcijskog nadzora sačinjena 624 zapisnika.

„Takođe, donijeta su 184 rješenja o zabrani građenja i 73 rješenja kojim se naređuje subjektu nadzora da sruši objekat“, saopštili su iz tog ministarstva.

Naveli su da još uvijek ne raspolažu sa podacima o ukupnom beoju nelegalnih objekata prema novom zakonu, ali da će efekti njegove primjene biti vidljivi kada su se „stekli svi uslovi za njegovu potpunu i dosljednu primjenu“.

„Ministarstvo je 8. novembra 2025. godine objavilo satelitski i aerofotogrametrijski snimak kompletne teritorije Crne Gore, koji je dostupan na internet adresi ortofoto2025.gov.me. Paralelno s tim, izmijenjena su dva ključna zakona: Zakon o državnom premjeru i katastru nepokretnosti, u dijelu koji se odnosio na elaborate premjera izvedenog stanja objekata, kako bi bio usklađen sa novim Zakonom o legalizaciji bespravnih objekata, kao i Zakon o državnoj imovini, u dijelu koji definiše postupak prodaje državnog zemljišta u okviru legalizacije objekata izgrađenih na zemljištu u državnom vlasništvu. Ove zakonske izmjene usvojene su u Skupštini Crne Gore 30. decembra 2025. godine. Imajući u vidu navedeno, u ovom trenutku još uvijek ne raspolažemo podacima o ukupnom broju nelegalnih objekata prema novom Zakonu o legalizaciji bespravnih objekata. Očekujemo da će efekti njegove primjene biti vidljivi u narednom periodu, s obzirom na to da su se sada stekli svi uslovi za njegovu potpunu i dosljednu primjenu“, ističu.

Govoreći o broju zahtjeva za legalizaciju, podnešeno je ukupno 2.770 zahtjeva.

„Prema podacima iz decembra 2025. godine, nakon stupanja na snagu novog Zakona o legalizaciji bespravnih objekata, 14. avgusta 2025. godine, podnijeto je ukupno 2.770 zahtjeva za legalizaciju. Od tog broja, 2.613 zahtjeva odnosi se na objekte površine do 500 m², dok je 157 zahtjeva podnijeto za objekte površine veće od 500 m²“, podaci su ministarstva.

Iz Ministarstva su za naš portal kazali da je od 2018. godine podnijeto ukupno 67.885 zahtjeva za legalizaciju, ali i da je legalizovano manje od šest odsto.

„Prema navedenim podacima, od početka primjene Zakona iz 2018. godine, kojim je pokrenut postupak legalizacije bespravnih objekata, jedinicama lokalnih samouprava podnijeto je ukupno 67.885 zahtjeva za legalizaciju. U istom periodu legalizovano je 3.833 objekta, što čini manje od 6% ukupno pristiglih zahtjeva“, saopštili su.

Razlog za ovako mali broj legalizovanih objekata, dodaju, leži u nedonošenju Plana generalne regulacije, koji je bio obavezan u procesu legalizacije.

„Kako bi se olakšao postupak, pristupilo se izradi novog zakonskog rješenja, koje je stupilo na snagu sredinom avgusta prošle godine i ono omogućava jednostavniju i bržu legalizaciju bespravnih objekata.Kada je riječ o prosječnom trajanju postupka legalizacije, ono zavisi od više faktora, ali u praksi ne traje duže od tri do četiri mjeseca“, naveli su.

Prema podacima, Glavni grad Podgorica ima najviše predatih zahtjeva za legalizaciju i to: 14891.

„Zatim slijede Opštine: Bar – 11521 i Herceg Novi – 5893. Kada je riječ o riješenim predmetima za legalizaciju bespravnih objekata, ove tri opštine takođe prednjače i u Glavnom gradu je legalizovano ukupno 692 objekta“, podaci su ministastva.

Što se tiče, dodaju, naknade za urbanu sanaciju bespravnih objekata, od početka procesa legalizacije ukupno je obračunato 21.314.085,67 evra, dok je do sada naplaćeno 12.659.509,04 evra.

„Prema ranijem, sada derogiranom Zakonu o planiranju prostora i izgradnji objekata, jedinice lokalne samouprave bile su obavezne da sredstva ostvarena po osnovu naknade za urbanu sanaciju i naknade za korišćenje prostora koriste za sprovođenje mjera urbane sanacije i za obezbjeđivanje alternativnog smještaja. Ovo zakonsko rješenje zadržano je i u važećem Zakonu o legalizaciji bespravnih objekata, uz preciziranje da jedinice lokalne samouprave moraju prikupljena sredstva usmjeravati na opremanje i sanaciju prostora na kojima se nalaze bespravni objekti za koje je donijeto rješenje o legalizaciji, odnosno za koje su sredstva isplaćena“, navode iz tog Vladinog resora.

Istovremeno, kako kažu, predviđen je i izuzetak prema kojem jedinica lokalne samouprave može sredstva preusmjeriti na opremanje i sanaciju drugih prostora, ukoliko je programom urbane sanacije utvrđeno da je prostor na kojem se nalazi bespravni objekat već opremljen i saniran.

Kada je projekat „Velje brdo“ u pitanju, iz Ministarstva su saopštili da je do sada pristiglo 13.512 prijava građana.

„Po osnovu naknada za 12 članova Koordinacionog tijela, u periodu od 1.11.2024. do 31.12.2025. isplaćen je iznos od 73.187,88 evra. Ministarstvo još nije imalo troškova po osnovu međunarodnog konkursa za urbanističko -arhitektonsko idejno rješenje Bloka A1, u okviru prve faze realizacije naselja “Velje brdo“, zaključili su iz Ministarstva.