Savjet Agencija za audiovizuelne medijske usluge obavijestio je Regulatorno tijelo za elektronske medije Srbije o, kako navode, ozbiljnim kršenjima Konvencije o prekograničnoj televiziji u programima Informer TV i TV Prva RS, upozoravajući da sporni sadržaji podstiču mržnju, veličaju ratne zločince i negiraju crnogorski nacionalni identitet, te najavio mogućnost ograničavanja njihovog reemitovanja u Crnoj Gori.

Foto: Ilustracija, Pixabay

U dopisima upućenim regulatoru Srbije, Savjet Agencije navodi da su analizom više emisija Informer TV utvrdili kontinuirano emitovanje sadržaja kojima se, kako tvrde, ugrožava dostojanstvo građana, podstiče netrpeljivost i diskriminacija, te negira nacionalni identitet Crnogoraca.

Posebno su ukazali na emisiju “Specijal” iz marta 2025. godine, u kojoj su emitovane pjesme i poruke kojima se veliča četnički pokret i promoviše ideja “Velike Srbije”.

U toj emisiji emitovana je pjesma “Sprem’te se sprem’te četnici”, sa stihovima “Zagrmi Draža vojvoda, bacajte bombe četnici” , kao i pjesma “Nad Kraljevom živa vatra seva”, kojom se veličaju četnički komandanti. U nastavku emisije iznošeni su stavovi o “spremanju za oslobođenje Republike Srpske Krajine” i stvaranju “Velike Srbije”, uz poruku “Živela Velika Srbija”.

“U društvima koja su prošla kroz oružane sukobe, javno veličanje pravosnažno osuđenih ratnih zločinaca objektivno vrijeđa dostojanstvo žrtava, produbljuje društvene podjele i doprinosi atmosferi nekažnjivosti i relativizacije zločina”, navodi se u izvještaju.

Sporni su, kako navode, i novogodišnji i božićni programi krajem 2025. i početkom 2026. godine, u kojima su afirmativno pominjani pravosnažno osuđeni ratni zločinci, bez kritičkog ili analitičkog otklona. U emisiji “Info jutro” iz februara ove godine, iznesene su i tvrdnje da “crnogorska nacija nikad nije postojala” i da je “crnogorski jezik izmišljen”, uz korišćenje pogrdnih izraza za Crnogorce poput “milogorci”, “natogorci”, “titogorci”

 
“Negiranje postojanja nacionalnog identiteta i njegovo predstavljanje kao političke konstrukcije ne može se smatrati običnom političkom polemikom. Pravo na nacionalno samoopredjeljenje i identitet predstavlja sastavni dio Ijudskog dostojanstva. Javno osporavanje identiteta čitave zajednice, u afirmativnom i podržavajućem medijskom kontekstu, predstavlja oblik stigmatizacije i podsticanja netrpeljivosti”, navodi AEM.

Posebno je, ističu, značajno da se sporni sadržaji pojavljuju u kontinuitetu, kroz različite formate – političke emisije, specijale i praznične programe – te da nijesu predstavljeni kao sporadični incidenti.

“Izostanak kritičke distance, uravnotežene debate ili jasnog ograđivanja od ekstremnih stavova ukazuje na uređivački okvir koji omogućava i afirmiše takav narativ. Odgovornost medija ne ogleda se samo u tome da li je sadržaj formalno emitovan, već i u načinu njegove prezentacije, kontekstu i potencijalnom uticaju na publiku. U slučaju sadržaja koji podstiču netrpeljivost, opravdavaju nasilje ili glorifikuju ratne zločine, presudan je upravo njihov efekat u javnom prostoru”, upozorava se u izvještaju.

Agencija je upozorila i na sadržaje emitovane na TV Prva RS, u emisijama “Jutro” i “Dan na dan”, u kojima su gosti osporavali postojanje crnogorskog nacionalnog identiteta i jezika, tvrdeći, “između ostalog, da je pojam “Crnogorac” zastario, da su Crnogorci ranije bili Srbi, kao i da je crnogorski jezik “nepostojeći“.

U pojedinim emisijama, kako se navodi, iznošene su i poruke kojima se dovodi u pitanje pravo Crnogoraca na sopstvene vjerske običaje, uz tvrdnje da samo pripadnici srpskog naroda imaju pravo na određene tradicije, dok su u istom programskom kontekstu korišćene i uvredljive metafore kojima se omalovažavaju građani Crne Gore.

Savjet Agencije ocijenio je da takav diskurs prevazilazi granice dozvoljene slobode izražavanja i predstavlja govor koji podstiče netrpeljivost, diskriminaciju i društvene podjele, te krši obavezu poštovanja ljudskog dostojanstva i osnovnih prava.

U dopisu se navodi da sporni sadržaji nijesu izolovani incidenti, već dio kontinuiteta uređivačke prakse, bez kritičkog otklona ili uravnotežene debate, što, kako ocjenjuju, može imati ozbiljan negativan uticaj na društvenu koheziju i međunacionalne odnose u Crnoj Gori.

Zbog toga je od srpskog regulatora zatraženo da, u okviru svojih nadležnosti, preduzme mjere radi utvrđivanja odgovornosti emitera i sprječavanja daljeg emitovanja spornih sadržaja, te da o preduzetim koracima obavijesti crnogorsku Agenciju u roku od dvije sedmice.

Savjet Agencije je upozorio i da će, ukoliko se kršenja nastave, razmotriti preduzimanje proporcionalnih mjera ograničavanja reemitovanja programa ovih emitera na teritoriji Crne Gore.