Francuska će povećati svoj nuklearni arsenal i ojačati kapacitete odvraćanja usljed rastućeg rizika da bi globalni sukobi mogli preći nuklearni prag, poručio je francuski predsjednik Emanuel Makron.

Foto: YT screenshot/ France 24

– Trenutno prolazimo kroz period geopolitičkih potresa prepunih rizika – izjavio je Makron tokom obraćanja u vojnoj bazi u Bretanji, u kojoj su smještene francuske podmornice sa balističkim projektilima. Dodao je da je neophodno „očvrsnuti“ francuski model odvraćanja.

Makron je u govoru uputio jasnu poruku potencijalnim prijetnjama.

– Naredio sam da povećamo broj nuklearnih bojevih glava u našem arsenalu. Više nećemo iznositi podatke o brojnom stanju našeg nuklearnog arsenala. Da bismo bili slobodni, moraju nas se plašiti. Da bi nas se plašili, moramo biti moćni. Naš sistem odvraćanja je robustan i efikasan. Svi koji bi se usudili da napadnu Francusku moraju biti svjesni nepodnošljivih posljedica koje bi to donijelo – poručio je Makron.

Francuski predsjednik najavio je ažuriranje nacionalne doktrine o potencijalnoj upotrebi nuklearnog oružja. Očekuje se da nova strategija precizira ulogu francuskog arsenala u širem evropskom bezbjednosnom okviru, posebno u kontekstu ruske invazije na Ukrajinu i ponovnih tenzija sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom u vezi sa Ukrajinom, Grenlandom i NATO-om.

Evropski lideri sve otvorenije izražavaju zabrinutost u pogledu posvećenosti Sjedinjenih Američkih Država odbrani Evrope u okviru američkog „nuklearnog kišobrana“. Kako je Francuska trenutno jedina nuklearna sila unutar Evropske unije, njena uloga dobija dodatnu težinu.

– Moramo ponovo artikulisati nuklearno odvraćanje. Evropa mora naučiti kako da postane geopolitička sila – kazao je Makron na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji, navodeći da je Francuska već vodila „strateški dijalog“ sa njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom i drugim evropskim liderima o jačanju saradnje.

Iako je govor bio dugo planiran, održan je u trenutku širenja sukoba na Bliskom istoku, nakon nedavnih zajedničkih američko-izraelskih udara na Iran, u kojima je, prema navodima medija, eliminisan veći dio tamošnjeg vojnog rukovodstva.

Francuska doktrina zasniva se na odbrambenoj strategiji zaštite vitalnih interesa države. Iako je članica NATO-a, Francuska zadržava potpunu nezavisnost nad svojim nuklearnim snagama. Prema Ustavu Francuske, predsjednik je vrhovni komandant oružanih snaga i jedini može donijeti odluku o upotrebi nuklearnog oružja.

Značajan korak napravljen je i u julu, kada su Francuska i Velika Britanija – jedina preostala evropska nuklearna sila, iako van Evropske unije – usvojile zajedničku deklaraciju koja omogućava „koordinaciju“ njihovih nuklearnih snaga uz zadržavanje pune nezavisnosti.

Sa oko 290 nuklearnih bojevih glava, Francuska je četvrta nuklearna sila svijeta, iza Rusije, Sjedinjenih Američkih Država i Kine.

Više od 80 odsto francuskih bojevih glava lansira se sa podmornica. Francuska raspolaže sa četiri nuklearne podmornice – Le Triomphant, Le Téméraire, Le Vigilant i Le Terrible – smještene u strogo čuvanoj bazi na atlantskoj obali, a od 1972. godine najmanje jedna podmornica neprekidno je u patroli.

Nosač aviona Charles de Gaulle jedini je površinski ratni brod u Evropi sposoban da nosi nuklearno oružje, koje se isporučuje putem francuskih borbenih aviona Rafale.