Reakcija Evropske komisije i Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori na aktuelne procese u našoj državi, posebno u vezi sa pripremom i usvajanjem spornih zakona o MUP-u i ANB-u, bila je nedovoljno primjerena, ocijenio je u podkastu Drugačija radio veza na Anteni M predsjednik SDP-a i jedan od lidera Evropskog saveza Ivan Vujović.

Foto: Evropski savez 

„Reakcija Evropske komisije, odnosno Delegacije EU u Crnoj Gori, bila je nedovoljno adekvatna čitavoj operaciji pripreme i usvajanja ovih zakona. Ne radi se o uobičajenom političkom neslaganju između vlasti i opozicije, već o relevantnom sudu demokratske javnosti“, naveo je Vujović, podsjećajući da su usvojena rješenja velika opasnost po ljudska prava i da su na to upozorile najuglednije NVO, mediji i stručna javnost.
Vujović je kazao da je ambasador EU u Crnoj Gori Johan Satler uputio poziv opoziciji budu konstruktivni, ocjenjujući da takav pristup u ovom kontekstu nije adekvatan.
„Postavlja se pitanje da li bi Johan Satler bio kooperativan kada bi se slični zakoni donosili u Austriji. U ovakvim situacijama potrebno mnogo jasnije pozicioniranje evropskih institucija, posebno imajući u vidu standarde koje same promovišu i očekuju od država kandidata“, naveo je Vujović.

Vujović je poručio je da je pristup evropskih zvaničnika kontradiktoran i problematičan.

„Ako postoji politizacija institucija i bezbjednosnog aparata, onda je to ovo. Zaista ne znam šta bi drugo moglo biti politizacija“, poručio je Vujović.

Predsjednik SDP problematizuje i samu ideju da će evropske institucije „pratiti implementaciju“ spornih rješenja.

„Kako će pratiti? Kako će utvrditi da li ANB krši zakon? Hoće li ANB dostavljati dnevne izvještaje Delegaciji EU? Šta to konkretno znači i kakve će posljedice imati?“, upitao je Vujović.

Vujović posebno problematizuje nedosljednost evropskih partnera kada je riječ o osnovnim ljuskim pravima.

„Ne možete imati takav odnos prema brutalnom gaženju vrijednosti na kojima počiva Evropska unija. Uzmite primjer prava žalbe – to je elementarno ustavno pravo. Ako ono nije obezbijeđeno, a reakcija ostane na nivou blage primjedbe, onda se s pravom postavlja pitanje smisla takvog pristupa“, istakao je on.

Prema njegovim riječima, takva politika šalje pogrešne signale društvu.

„Ne ulazimo u Evropsku uniju zato što nam se sviđa Brisel ili sam naziv Unije, već zato što želimo da pripadamo sistemu vrijednosti koji ona predstavlja. Ako se taj sistem relativizuje, onda se dovodi u pitanje i sam smisao procesa“, ističe Vujović.

Dodaje da bi, lično, radije vidio sporiji, ali suštinski kvalitetniji put ka članstvu.

„Više bih volio da uđemo godinu, dvije ili tri kasnije, ali kao zaista reformisano i emancipovano društvo, a ne sa ovakvim političkim akterima i praksama“, rekao je Vujović.
Komentarišući izjave predsjednika države Jakova Milatovića, koji je uporedio aktuelne procese sa modelima iz Sjeverna Koreja, Vujović ističe da, bez obzira na političke razlike, takve ocjene ne treba olako odbaciti.
„Šta god neko mislio o političkim motivima Predsjednika, suština njegovih ocjena je na mjestu. On je izabran direktno od građana i dio je ove političke većine. Ako i on na ovakav način govori o zakonima, to dodatno govori o ozbiljnosti problema“, ukazuje Vujović.

Govoreći o izjavi poslanika PES-a Vasilija Čarapića, koji je kazao da Ustavni sud nije bitan za naš EU put, Vujović kaže da je država došla u fazu u kojoj ključne odluke donose, kako kaže, nedovoljno kompetentni akteri.
„Došli smo u situaciju da nam državom upravljaju diletanti, amateri...“, kazao je Vujović.

Prema njegovim riječima, politička scena liči na „igru politike“, u kojoj ozbiljne odluke donose ljudi bez potrebnog znanja i odgovornosti.

U tom kontekstu posebno izdvaja ulogu predsjednika parlamenta Andrije Mandića, za kojeg tvrdi da dominira u odnosima unutar parlamentarne većine.

„On se u parlamentu ponaša kao vaspitačica u vrtiću – nije još počeo da ih vuče za uši, što ne znači da neće. Vidite odnos superiornosti s njegove strane i inferiornosti kod ostalih. Ponekad ih i otvoreno ismijava ali im I zaprijeti“, podsjeća Vujović.

Govoreći o daljem razvoju Evropskog saveza, Vujović je poručio da je osnovna ideja tog političkog projekta njegova otvorenost i nadpartijski karakter. Upitan koliko ima istine u nagovještajima da bi SEP, BDP i još neki subjekti mogli postati dio ES, Vujović odgovara:

„Smisao ES-a je upravo to – da bude otvoren i da nastavi da bude otvoren. Siguran sam da će u periodu koji je pred nama biti dodatno obogaćen novim političkim grupacijama i pojedincima.“

Iako nije želio da govori o konkretnim imenima, naveo je da su u toku razgovori sa različitim akterima na političkoj i društvenoj sceni u Crna Gora.

„Nemamo još ništa finalizovano, ali vodimo razgovore sa raznim političkim subjektima i pojedincima. To je proces koji zahtijeva vrijeme i ozbiljan pristup. Ne bismo ulazili u ovaj projekat da otvorenost i nadpartijski karakter nijesu njegova suština. Evropski savez vidimo kao nadpartijski pokret, a ne klasičnu političku strukturu“, naglasio je on.

Govoreći o mogućem objedinjavanju političkih snaga koje se zalažu za stvarno nezavisnu, građansku i sekularnu Crnu Goru pred naredne izbore, Vujović je poručio da nijedan scenario ne treba unaprijed isključiti, ali da je ključno izbjeći greške iz prethodnih izbornih ciklusa.

„Kada govorim o bloku ili frontu, ne mislim nužno na jednu listu. Ali ne smijemo isključiti nijednu opciju, jer ne znamo šta će se dešavati u narednih godinu ili godinu i po. Ne smijemo dozvoliti da se ijedan glas prospe sa ove naše građanske, državotvorne strane. To nije fraza – to nas je koštalo i 2020. godine, a moguće i na nekim lokalnim izborima kasnije“, naveo je on.

Na konstataciju da BS i dio albanskih nacionalnih partija u ovom trenutku izgledaju čvrsto vezane uz prosrpske stranke i pitanje da li to vidi kao njihovo trajno opredjeljenje ili kao sticaj trenutnih okolnosti, Vujović procjenjuje da će se ti politički subjekti i nakon narednih izbora ponašati "pragmatično".