Da li su državne penzije u Evropi dovoljne da pokriju troškove života? Prema istraživanju kompanije za obračun zarada i ljudske resurse Moorepay, za 20 od 39 analiziranih evropskih zemalja, odgovor je „ne”.

Foto: Ilustracija/ Pixabay

Važno je napomenuti da obračun troškova života ne uključuje kiriju, tako da bi stvarna slika mogla da bude još gora, prenosi Euronews.

Analiza koja je upoređivala penzije sa troškovima života krajem oktobra 2025. godine, pokazuje ogromne razlike širom kontinenta. Odnos se kreće od samo 22 procenta u Gruziji do čak 225 procenata u Luksemburgu.

Podaci o troškovima života, koje je sastavio Numbeo, predstavljaju nacionalni prosjek za samca i ne uključuju kiriju, dok podaci o penzijama potiču iz analize Moorepay-a. U Luksemburgu, na primjer, prosječna državna penzija iznosi 28.790 eura, dok se troškovi života procjenjuju na 12.791 euro. To ostavlja penzionere sa viškom od skoro 16.000 eura.

Penzije su više nego dvostruko veće od troškova života u Italiji (210%) i Finskoj (208%), a Španija (199%) i Danska (189%) su blizu ovog nivoa.

Zemlje u kojima penzije pokrivaju troškove

U nekoliko drugih zemalja, penzije značajno premašuju troškove života, sa odnosom između 150 i 180 procenata. Ova grupa uključuje Island (179%), Norvešku (178%), Njemačku (176%), Belgiju (170%), Austriju (165%), Francusku (160%), Holandiju (159%) i Švedsku (158%).

Postoji i šest zemalja u kojima državne penzije, takođe, pokrivaju osnovne troškove samohrane osobe, ali je višak znatno manji. To su Švajcarska (131%), Irska (126%), Velika Britanija (120%), Poljska (112%), Češka (108%) i Grčka (103%).

U čak 20 evropskih zemalja, državne penzije nisu dovoljne da pokriju troškove života. U nekim od njih, kao što su Slovenija (95%), Slovačka (94%), Estonija (91%) i Portugalija (90%), penzije pokrivaju većinu troškova. Ova grupa, takođe, uključuje Crnu Goru (89%), Litvaniju (85%), Hrvatsku (82%) i Mađarsku (81%). 

Manje od polovine

Međutim, situacija je mnogo gora u drugim zemljama, gdje penzije ne pokrivaju ni polovinu troškova.

Na samom dnu skale su Gruzija (22%), Albanija (29%), Ukrajina (29%) i Moldavija (42%).

Bosna i Hercegovina (53%), Kipar (58%), Sjeverna Makedonija (61%), Turska (64%) i Letonija (65%), takođe, loše prolaze.

Jasna geografska podjela

Podaci otkrivaju jasnu geografsku podjelu. U sjevernoj i zapadnoj Evropi, uključujući nordijske zemlje, penzije uglavnom pokrivaju ili prelaze osnovne troškove života.

U centralnoj Evropi pokrivenost je umjerena, dok u istočnoj Evropi i na Balkanu penzije najčešće pokrivaju samo dio troškova.

Noel Vajtsajd, gostujući profesor na Univerzitetu u Oksfordu, objašnjava da su „neke zemlje EU jednostavno siromašnije od drugih i da se od porodica očekuje da pruže finansijsku podršku starijim rođacima kako bi dopunile svoje penzije”.

Starije osobe u Evropi se u velikoj mjeri oslanjaju na penzije kao glavni izvor prihoda. Prema OECD-u, dvije trećine (66%) prihoda ljudi starijih od 65 godina u Evropi dolazi od javnih transfera.

U nekim zemljama, privatne profesionalne penzije, takođe igraju značajnu ulogu.

„Dizajn penzionog sistema svake zemlje ključni je pokretač nivoa penzija”, ističe Dejvid Sinkler, izvršni direktor Međunarodnog centra za dugovječnost sa sjedištem u Velikoj Britaniji.