Jasna i nedvosmislena podrška svim inicijativama koje imaju za cilj očuvanje i promociju antifašističkog nasljeđa, uključujući i podizanje spomen-obilježja posvećenih herojima i žrtvama fašizma, međutim, ali realizacija ovakvih inicijativa podrazumijeva poštovanje zakonom propisanih procedura i nadležnosti, koje počinju na nivou lokalne samouprave. To je poručila ministraka Tamara Vujović povodom poslaničkog pitanja koje je uputila Zoja Bojanić Lalović a u vezi sa inicijativom za podizanje spomenika narodnoj heroini Joki Baletić za koju je odbornik Demokrata bio uzdržan.

Foto: Skupština CG, arhiva

„Počinjem od svoga ličnog stava prema antifašizmu koji je javan i veoma jasan, a to je da je to tekovina i najveća vrijednost Crne Gore. I ovo je stav koji dijele i moji partijski saborci”, poručila je Vujović.

Vujović je rekla da “svaki prijedlog za postavljanje spomen obilježe žrti fašističkog terora ima moju potpunu podršku. Naravno, potrebno je da prođu procedure.”

“Dakle, kada prođu procedura lokalne samuprave, odnosno glasanje u Skupštini, u opštine Nikšić i dođe na saglasnost ministarstva i komisije, ja sam uvjerena da će ovaj prijedlog tu saglasnost i dobiti”, poručila je Vujović.

Ona je podsjetila na procedure koje moraju pratiti ovaj proces.

“Dakle, prvo ćemo ostaviti lokalnom parlamentu da to dođe kod nas kao predlog podizanja spomen obilježenja. Kada se tiče predmetne inicijative o njoj je odlučivao Savjet za davanje predloga naziva naselja, ulica i trgova 17. marta 2026. godine i, tačno je, sa tri glasa uzdržan, nije dobila potrebnu većinu.”

“U razgovoru sa predstavnikom moje partije radilo se o stavu da je predlog podiznanja sadržao i mjesto postavljanja na centralnom gradskom trgu. To bi bio spomenik izuzetne visine i gabarita. Stav odbornika je bio da je glavni trg nedavno rekonstruisan i prostorno definisan i da na glavnom gradskom trgu postoji spomenik Ljubo Čupiću i Kralju Nikoli i da nije dobro rješenje postavljanje još jednog spomenika u tom dijelu. Što meni ne djeluje niti jeste odbijanje da se da počast, već naprotiv da se da nađe druga lokacija za ovo obilježje”, poručila je Vujović.

Ona je naglasila da je izbor lokacije, arhitektonsko rješenje i uklapanje u postojeći urbani ambijent od izuzetne važnosti prilikom podizanja spomen-obilježja, kako bi se obezbijedilo njegovo trajno kulturno i društveno značenje.

Vujović je rekla da Ministarstvo kulture i medija prepoznaje potencijal Tvrđave Kosmač te da su otvorene sve mogućnosti za njenu dalju valorizaciju.

To je poručila Vujović povodom poslaničkog pitanja koje je uputila Bojana Pićan, poslanica Skupštine Crne Gore, koje se odnosi na mogućnosti revitalizacije tvrđave Kosmač.

“Ipak valorizuje nepokretnih kulturnih dobra predstavlja izazov čak i za mnogo razvijenije zemlje”, rekla je Vujović.

Pram njenim riječima stavljanje ovakvog objekta u funkciju održivog razvoja zahtijeva dugotrajan i temeljno osmišljen proces.

“To podrazumijeva uređen vlasnički status, razrađen projekat, jasno strateško promišljanje buduće namjene, kao i faze sanacije i rekonstrukcije.Projekat mora biti dovoljno zreo za finansiranje u suprotnom ostaje na nivou ideje”, rekla je Vujović.

Ona je naglasila da ključni koraci uključuju kandidovanje za kapitalni budžet države, učešće lokalne samouprave, kao i apliciranje za evropske fondove.

“Upravo su to bili preduslovi koje je ispunio projekat Španjola, zahvaljujući čemu je dobio podršku i Evropske unije i države”, jasna je Vujović.

“Sve opcije su otvorene, treba razmotriti i modele javno-privatnog partnerstva, ali je neophodan ozbiljan i sistematičan rad od početne ideje do njene potpune realizacije”, rekla je Vujović.

“Lokalitet Tvrdjave Kosmač već je prepoznat kao značajan potencijal za valorizaciju. U tom kontekstu, početkom godine uspostavljena je saradnja sa Agencijom za investicije, sa ciljem razvoja modela javno-privatnog partnerstva za obnovu kulturne baštine”, odgovorila je Vujović.

Ona je rekla da je Ministartsvo kulture i medija identifikovalo više kulturnih dobara širom Crne Gore koja nijesu u funkciji i zahtijevaju kompleksne konzervatorske zahvate i značajna finansijska ulaganja.

“Među njima se nalazi i tvrđava Kosmač u opštini Budva, za koju je već pokrenuta inicijativa i dostavljen prijedlog Agenciji za investicije za njenu sanaciju kroz model javno-privatnog partnerstva”, rekla je Vujović.

Prama njenim riječima ovaj pristup potvrđuje opredijeljenost Ministarstva da kulturnu baštinu ne posmatra isključivo kao istorijsku vrijednost, već i kao važan razvojni resurs.

“Kroz inovativne modele finansiranja, cilj je da se kulturna dobra zaštite, ali i aktivno uključe u savremene tokove kulturnog i turističkog razvoja”, rekla je Vujović.

Ministarstvo kulture i medija nastaviće sa aktivnostima koje doprinose revitalizaciji i održivom korišćenju kulturne baštine, uz očuvanje njenog autentičnog identiteta i vrijednosti.

“U cilju ostvarivanja strateških prioriteta definisanih Nacionalnim programom razvoja kulture i Programom rada Vlade Crne Gore, Ministarstvo je započelo implementaciju projekta SA CREATIVITY, koji se realizuje u okviru Interreg IPA programa Južni Jadran”, rekla je Vujović.

Prema njenim riječima ovaj projekat predstavlja nastavak dugoročnih aktivnosti usmjerenih na unapređenje infrastrukturnih kapaciteta u kulturi, kao i na jačanje kreativnog sektora.

“Poseban fokus stavljen je na povezivanje kulturnih i turističkih aktera kroz prekograničnu saradnju između Crne Gore, Italije i Albanije, s ciljem kreiranja zajedničkih i održivih kulturno-turističkih proizvoda”, rekla je Vujović

Ona je podsjetila da je jedna od ključnih aktivnosti projekta u Crnoj Gori odnosi se na rekonstrukciju i revitalizaciju tvrđave Španjola u Herceg Novom, kulturnog dobra od nacionalnog značaja.

Ministarka kulture i medija dr Tamara Vujović će u novom terminu odgovarati na pitanja poslanika Abaza Dizdarevića i potpredsjednice Skupštine Zdenke Popović.