Predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš pozvao je Srbe na proslavu Vidovdana (28. juna) i poručio da će se obavezno pjevati sporna pjesma “Od glave Zete do grada Spuža”.

Foto: Opština Pljevlja & Instagram sc /predsjednik_pv

“Pozivam sve Srbe da u nedjelju proslavimo naš najveći nacionalni praznik Vidovdan, uz gusle i srpske junačke pjesme, a obavezno uz pjesmu “Od glave Zete do grada Spuža””, napisao je on na Instragramu.

Pojedini stihovi ove pjesme poput „Leleču Turci, kukaju bule“ i „Udrite braćo, srpstvo je naše“, imaju nacionalističku i antimuslimansku simboliku, i ova pjesma je tokom kraja 20. vijeka i u novije vrijeme često izvođena u političkom i nacionalističkom kontekstu.

Vraneš je posljednjih godina više puta dospio u centar pažnje zbog poteza i izjava koje su dio javnosti, opozicione partije i nevladin sektor ocjenjivali kao promociju srpskog nacionalizma i dodatno produbljivanje podjela u Crnoj Gori.

Jedna od prvih kontroverzi uslijedila je 2023. godine kada je Vraneš zatražio da se na zgradama javnih preduzeća i ustanova u Pljevljima istaknu srpske trobojke. Takva inicijativa izazvala je burne reakcije, a pojedini politički subjekti ocijenili su da je riječ o potezu suprotnom ustavnom poretku i najavili podnošenje krivičnih prijava.

Vraneš pruža podršku manifestacijama posvećenim srpskoj istoriji, među kojima je bila i akademija povodom godišnjice Prvog srpskog ustanka. Tada je poručio da ne razumije zbog čega nekome smeta “sve što je srpsko”, dok su kritičari upozoravali da lokalna vlast favorizuje isključivo jedan nacionalni narativ.

Dodatne osude izazvale su njegove objave na društvenim mrežama i javni nastupi u kojima se mogla prepoznati simbolika povezana sa četničkim pokretom. Posebnu pažnju privukli su snimci i sadržaji objavljivani uz pjesmu „Sprem’te se, sprem’te četnici“, koju brojni istoričari i organizacije za ljudska prava povezuju sa četničkom ideologijom i velikosrpskim nacionalizmom.

Polemike su izazvale i njegove političke poruke, među kojima se izdvajaju izjave o “putu ka Briselu preko Knina”, kao i postavljanje putokaza sa nazivima gradova poput Beograda, Banje Luke, Prizrena i Knina, što su protivnici ocijenili pokušajem slanja političkih poruka koje prevazilaze lokalni karakter funkcije koju obavlja.

Početkom godine Vraneš je ponovo dospio u žižu javnosti nakon što je davao izjavu policiji zbog javnog izvođenja srpskih nacionalnih pjesama uz gusle. Dok je predsjednik Opštine tvrdio da je riječ o tradicionalnim pjesmama i pokušaju diskriminacije srpskog naroda, kritičari su upozoravali da pojedine pjesme i simboli koje promoviše imaju snažnu nacionalističku konotaciju.

Vraneš i njegove pristalice navedene poteze predstavljaju kao legitimno izražavanje srpskog identiteta i očuvanje tradicije, dok politički protivnici i dio građanskog sektora smatraju da takva retorika i simbolika doprinose produbljivanju etničkih i političkih podjela u Crnoj Gori.

On i predsjednik Slobodne Crne Gore Vladislav Dajković juče su dali izjave u Višem državnom tužilaštvu u Bijelom Polju povodom prijave koju je protiv njih podnijela izvršna direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc Prelević.

Prijava se odnosi na pjevanje pjesama tokom proslave slave Manastira Svete Trojice u Pljevljima, a prema navodima Vraneša, terete ih da su pjevanjem pjesme „Od glave Zete do grada Spuža“ širili mržnju, vjersku netrpeljivost i pozivali na nasilje.