Kod mladih ljudi u Evropi raste sumnja da je demokratija najbolji oblik državnog uređenja jer nijesu zadovoljni načinom na koji ona funkcioniše u njihovim zemljama, ali većina i dalje ima pozitivno mišljenje o članstvu u Evropskoj uniji, pokazala je godišnja studija „Mlada Evropa“ Fondacije TUI.

Foto: Ilustracija/Pixabay

Prema objavljenoj studiji, polovina mladih iz šest zemalja EU i Velike Britanije u potpunosti se saglasila sa tvrdnjom da je demokratija najbolji oblik uređenja, ali je svega 26 odsto izrazilo zadovoljstvo funkcionisanjem demokratije u svojoj zemlji, piše N1.

Anketa je ujedno pokazala da među mladima opada uvjerenje da je demokratija superioran sistem u odnosu na druge modele, a čak devet odsto ispitanika reklo je da preferira druge oblike društvenog uređenja.

Anketu je u aprilu i maju ove godine za Fondaciju TUI onlajn sprovela agencija Jugav u Njemačkoj, Francuskoj, Španiji, Poljskoj, Italiji, Grčkoj i Velikoj Britaniji među ukupno 8.024 mladih uzrasta od 16 do 26 godina.

Najveće zadovoljstvo funkcionisanjem demokratije u svojoj zemlji pokazali su mladi Nijemci (53 odsto), ali je dugoročni trend od 2018. godine u opadanju u Njemačkoj, Francuskoj, Italiji i Grčkoj, dok su mladi Poljaci i Britanci danas zadovoljniji demokratijom u svojoj zemlji nego prije nekoliko godina.

U studiji se ocjenjuje da mladi nijesu skeptični prema demokratiji iz principa, već da su postali zahtjevniji i da demokratiju ne mjere po obećanjima i kao puku vrijednost, nego po učinku u svakodnevnom životu i po tome kako rješava probleme i oblikuje budućnost.

I stav mladih prema članstvu u EU je, kako pokazuje studija, vrlo pragmatičan i ono nije nešto što se samo po sebi podrazumijeva. Većina mladih (62 odsto) EU poistovjećuje sa otvorenim granicama, a nešto manje (57 odsto) sa ekonomskom saradnjom, iako je i to shvatanje EU kao ekonomske zajednice od 2017. godine izgubilo na značaju.

Mladi i dalje EU povezuju sa velikim obećanjima kao što su ljudska prava (37 odsto), mir (36 odsto), solidarnost (31 odsto), demokratija (30 odsto) i bezbjednost (27 odsto). Trećina mladih priželjkuje tješnje odnose unutar EU, a trećina smatra da su sadašnje veze upravo onakve kakve treba da budu.

Autori studije navode da je uočljivo da sve više učesnika godišnjeg istraživanja nema jasnu predstavu o tome koji su zadaci i uloga Evropske unije.

Istovremeno, institucije i organizacije kojima mladi Evropljani najviše vjeruju jesu nauka, policija, Ujedinjene nacije i NATO. Evropska komisija i Evropski parlament nalaze se tek na petom mjestu. Anketa je takođe pokazala da mladi imaju slabo povjerenje u političke partije u svojim državama.

U anketi su mladi pokazali pragmatizam i odgovarajući na pitanje šta za njih predstavlja sloboda. Pokazalo se da za većinu sloboda nije apstraktan pojam, već nešto sasvim konkretno.

Za 41 odsto ispitanika život u slobodi znači da svi imaju jednake šanse, bez obzira na pol, seksualno opredjeljenje, društveno ili etničko porijeklo. Tjelesno i psihičko zdravlje predstavlja slobodu za 36 odsto ispitanih, a život bez siromaštva za 29 odsto.

Takođe, 29 odsto slobodu povezuje sa putovanjima i pravom da mogu da žive gdje žele.

Ti podaci, prema ocjeni istraživača, ne znače nezainteresovanost za demokratiju, već ukazuju na promijenjene prioritete, jer u vremenima rastuće nesigurnosti u prvi plan dolaze materijalni, zdravstveni i socijalni činioci pojma slobode.