Crna Gora je ušla u najveći građevinski ciklus u putnoj infrastrukturi još od kraja sedamdesetih godina prošlog vijeka.

Foto: Vlada rne Gore/ Đorđe Cmiljanić

Samo u nekoliko projekata koji su već počeli, završavaju se ili ulaze u fazu ugovaranja, riječ je o poslovima vrijednim blizu milijardu eura.

Pripremni radovi na dionici auto-puta Mateševo – Andrijevica, dugoj oko 23 kilometra, već su počeli. Ugovor je vrijedan 693,97 miliona eura, a posao je zaključen sa kineskim konzorcijumom PowerChina – STECOL – PCCD. Rok za završetak je pet godina, odnosno do 2030. godine. Finansijska konstrukcija je posebno važna: obezbijeđen je kredit EBRD-a od 200 miliona eura, kao i grant Evropske unije od 150 miliona eura, najveći pojedinačni grant koji je EU do sada dodijelila Crnoj Gori za jedan infrastrukturni projekat.

To znači da se ne radi samo o nastavku auto-puta, već o projektu koji je finansijski i tehnički pripremljen po evropskim pravilima.

Dionica Mateševo – Andrijevica je razvojni projekat za sjever, ali trenutno najpotrebniji saobraćajni projekat u zemlji je obilaznica oko Budve. Zato je izuzetno važno što se kreće i sa brzom saobraćajnicom Markovići – Lastva Grbaljska, odnosno obilaznicom Budve.

Procijenjena vrijednost radova za obilaznicu iznosi 196,27 miliona eura bez PDV-a, odnosno oko 237,48 miliona eura sa PDV-om. Rok za izradu glavnog projekta i izvođenje radova je 48 mjeseci, dok je za stručni nadzor predviđen poseban tender vrijedan 7 miliona eura, sa rokom od 78 mjeseci.

To su ogromne cifre za Crnu Goru, ali i potpuno opravdane ako znamo da Budva tokom sezone postaje najveće saobraćajno usko grlo države.

Uz to, bulevar Tivat – Jaz, dug oko dvadesetak kilometara, praktično je završen. Vrijednost ugovora je 53,9 miliona eura bez PDV-a, a projekat obuhvata četiri saobraćajne trake, 12 kružnih tokova, pet trokrakih raskrsnica, trotoare, rasvjetu, biciklističke i pješačke staze. To je projekat koji direktno mijenja saobraćaj između Tivta, Kotora i Budve.

Kada se saberu samo ova tri projekta — auto-put Mateševo – Andrijevica, obilaznica Budve i bulevar Tivat – Jaz — dolazi se do iznosa od gotovo 985 miliona eura sa PDV-om i pratećim poslovima. Da ne pominjemo brojne gradske bulevare, puteve i lokalne saobraćajnice čija se vrijednost mjeri desetinama miliona eura.

I zato nije pretjerivanje reći da je Crna Gora danas veliko gradilište infrastrukture.

Posebno treba naglasiti ulogu Monteputa i direktora Milana Ljiljanića. Kada je došao na čelo kompanije, za veliki dio buduće mreže auto-puteva i brzih saobraćajnica nijesu postojala ni idejna rješenja. Danas su idejna rješenja za cijelu mrežu završena, unijeta u Prostorni plan, a zaključeni su i ugovori za idejne projekte svih dionica auto-puta Bar – Boljare.

Prema sadašnjoj dinamici, kompletan koridor Bar – Boljare trebalo bi da bude projektantski spreman do kraja 2026. godine.

To je suština ozbiljnog državnog posla. Nije dovoljno izaći pred kamere i obećati put. Prvo mora postojati idejno rješenje, zatim idejni projekat, zatim Prostorni plan, zatim tender, finansiranje, eksproprijacija, nadzor i tek onda gradnja.

Upravo je taj nevidljivi dio posla sada urađen.

Premijer Milojko Spajić i direktor Monteputa Milan Ljiljanić pokrenuli su proces koji Crna Gora nije imala decenijama: istovremenu pripremu i gradnju ključnih saobraćajnica.

Na terenu su bageri. Ugovori su potpisani. Projekti su pripremljeni. Novac je obezbijeđen.

Crna Gora više ne priča o putevima — Crna Gora ih gradi.

Izvor: Biznis CG