Petak, 25.11.2022 | 08:08
IZVOR: rts.rs/CNN

Naučnici OTKRILI nove podatke o „vrućem Saturnu“ - Planeti izvan našeg Sunčevog sistema

Svemirski teleskop „Džejms Veb“ snimio je detaljan molekularni i hemijski portret daleke planete, što je još jedan „pogled bliže“ zajednici egzoplaneta.




Foto: Ilustracija/ U splash.com

VASP-39b, inače poznat kao Bokaprini, nalazi se u orbiti oko svoje zvijezde udaljene 700 svjetlosnih godina. To je egzoplaneta - planeta izvan našeg Sunčevog sistema, masivna kao Saturn, ali mnogo bliža svojoj zvijezdi domaćinu.

Procjenjuje se da ima temperaturu od oko 870 stepeni Celzijusa koja je proizvod njenih gasova, navode u Nasi.

Ovaj „vrući Saturn" je bila jedna od prvih egzoplaneta koje je „Veb" teleskop ispitivao kada je započeo svoje redovne naučne operacije „nadgledanja".

Nova očitavanja podataka i snimci, ukazuju na to da se desio slom atmosfere Bokaprina, uključujući atome, molekule, formacije oblaka - koji izgledaju kao da su razbijeni. Naučnici su očekivali da će vidjeti, kao što je kod egzoplaneta uobičajeno, homogeni stabilni omotač.

"Posmatrali smo egzoplanetu sa više instrumenata koji, zajedno, pružaju široki opseg informacija i uvid u situaciju. Novi podaci, mijenjaju neka pravila igre", rekla je Natali Batala, astronom sa Univerziteta Kalifornije, Santa Kruz, koja je radila na novim Nasinim istraživanjima egzoplaneta.

Novi podaci pružili su prvi znak da u atmosferi egzoplanete ima sumpor-dioksida, molekula proizvedenog hemijskim reakcijama koje su pokrenula zvijezda domaćin planete i njena visokoenergetska svjetlost. Na Zemlji se zaštitni ozonski omotač atmosfere stvara na sličan način od toplote i sunčeve svjetlosti u fotohemijskoj reakciji.

Idealna egzoplaneta za proučavanje 

Blizina Bokaprina sa zvijezdom domaćinom čini ovu egzoplanetu idealnim predmetom za proučavanje takvih veza zvijezda-planeta.

Inače, ova planeta je osam puta bliža zvijezdi domaćinu nego što je Merkur našem Suncu.

"Ovo je prvi put da smo vidjeli konkretne dokaze o fotohemiji - hemijskim reakcijama koje pokreće energična zvjezdana svjetlost - na egzoplanetama. Ove nove informacije vidim kao zaista obećavajuću perspektivu za unapređenje našeg razumijevanja atmosfere egzoplaneta", rekao je Šang-Min Cai, istraživač sa Univerziteta Oksford u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Nasinom saopštenju.

Ostala jedinjenja otkrivena u atmosferi Bokaprina uključuju natrijum, kalijum i vodenu paru, što potvrđuje prethodna zapažanja drugih svemirskih i zemaljskih teleskopa, uključujući svemirski teleskop „Habl".

Imati tako kompletan spisak hemijskih sastojaka u atmosferi egzoplaneta pruža uvid u to kako se ova planeta - a možda i druge - formirala. Bokaprinov raznovrstan hemijski inventar sugeriše da se više manjih tela, nazvanih planetezimali, spojilo.

"Ovo je samo prva od mnogih egzoplaneta koje će naš teleskop detaljno proučavati. ... Već dobijamo veoma uzbudljive rezultate, ovo je tek početak", rekao je za Si-En-En astronom Nestor Espinoza, astronom.

"Nalazi su povoljni za sugerisanje sposobnosti ‘Vebovih‘ instrumenata da sprovode istraživanja na egzoplanetama. Otkrivanjem detaljnog prikaza atmosfere egzoplaneta, teleskop je pokazao rezultate koji su bili iznad očekivanja naučnika i obećava novu fazu istraživanja širokog spektra egzoplaneta u galaksiji", navode iz Nase.

"Moći ćemo da vidimo širu sliku atmosfere egzoplaneta. Nevjerovatno je uzbudljivo dolaziti do novih saznanja koja iznenađuju, i to je jedan od najboljih djelova posla jednog naučnika", rekla je Lora Fleg, istraživač sa Univerziteta Kornel i član međunarodnog tima koji je analizirao podatke do kojih je došao teleskop „Veb".

KOMENTARI (0)

Ostavi komentar

Ostavite komentar

* Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu. "Kolektiv.me" se ne može smatrati odgovornim za napisane komentare. Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama.

Testovi od 30 sekundi koji će vam otkriti koliko ste zdravi

Subota, 24.02.2024 | 21:46

Kako starite, tako vaš imunitet slabi, pa se povećava rizik od raznih oboljenja.

Ibrahimović: Šaljemo jasnu i nedvosmislenu poruku podrške ukrajinskom narodu u borbi za očuvanje suvereniteta i teritorijalnog integriteta

Subota, 24.02.2024 | 21:28

Poručeno je povodom druge godišnjice rata.

Ovi znakovi su željni osvete, pazite da im se ne zamjerite – jedan je najsuroviji

Subota, 24.02.2024 | 20:32

Dok su neki ljudi spremni da okrenu drugi obraz kada im je načinjena nepravda, drugi uzimaju sve k srcu.

Saobraćajna nezgoda u Podgorici - Teško povrijeđen pješak

Subota, 24.02.2024 | 19:38

Uviđaj je u toku!

FOTO - Zgrada Vlade Crne Gore u bojama ukrajinske zastave

Subota, 24.02.2024 | 19:13

Pogledajte!

CGO: Mladi kroz debatu učili o argumentovanom zastupanju stavova

Subota, 24.02.2024 | 18:10

Nakon serije treninge o interkulturalizmu, koje je Centar za građansko obrazovanje (CGO) sproveo u gimnazijama u Kotoru, Bijelom Polju i Podgorici, odabranih 12 najistaknutijih debatera/ki su se danas takmičli u Podgorici, a pobjednički tim dobio je i novčanu nagradu.

Kardašijanke na tronu društvenih mreža - Po objavi zarađuju milione dolara

Subota, 24.02.2024 | 17:58

U svijetu gdje uticajni ljudi vladaju i na društvenim mrežama, porodica Kardašijan se ističe kao jedna od dinastija koja pretvara svoju popularnost u značajno bogatstvo.

Pet popularnih kratkih ženskih imena koja imaju posebno značenje

Subota, 24.02.2024 | 17:05

Pogledajte koja su... 

Bez podrške za skraćenje mandata, Kralj vjeruje u dogovor većine

Subota, 24.02.2024 | 16:38

Inicijativa Demokrata o skraćenju mandata Skupštini Opštine Budva ostala je bez podrške, potvrdio je za Radio Crne Gore odbornik Krsto Radović.

Šehović: Divimo se hrabrosti i odlučnosti ukrajinskog naroda u borbi za slobodu

Subota, 24.02.2024 | 16:05

U danima kada se obilježavaju dvije godine od početka apsolutno neopravdane i brutalne agresije Rusije na Ukrajinu, izražavamo svoju iskrenu i nepodijeljenu podršku i solidarnost sa ukrajinskim narodom u njihovoj herojskoj borbi za slobodu, kazao je predsjednik Socijaldemokrata Crne Gore (SD) Damir Šehović.