Na Marsu ima mnogo kratera, posebno u poređenju sa Zemljom. To je prvenstveno zahvaljujući jakoj tektonici ploča koja remeti formiranje ovakvih struktura na našoj planeti.

Foto: Ilustracija, Pixabay

Nisu svi krateri na Marsu direktno uzrokovani udarima asteroida. Mnogi od njih su uzrokovani jakim udarima velikih asteroida koji su imali višestruko dejstvo. Nedavna studija zaključila je da je jedan veliki udar o površinu Marsa stvorio više od dvije milijarde drugih manjih kratera u krugu od oko dvije hiljade kilometara.

Studija, objavljena na 55. godišnjoj konferenciji o lunarnoj i planetarnoj nauci u Teksasu, fokusira se na krater nazvan Korint. Nalazi se u oblasti Elizijum Planicija, samo oko 17 stepeni sjeverno od ekvatora „crvene planete".

To je relativno mlad krater, i procjena naučnika da je njegova starost 2,34 miliona godina. Međutim, prilično je ogroman uprkos tome što je mlad. Istraživači inače smatraju da bi to mogao biti najmlađi krater te veličine na Marsu. Ono što je neobičnije je što taj dio Marsa ima obiman „sistem zraka". To znači da je značajna količina materijala izbačena sa mjesta udara i pala na druga mjesta na planeti, stvarajući „zrake" iz centralne tačke udara koje se i danas mogu vidjeti na mapi površine planete.

Krater Korint ima 14 kilometara u prečniku i kilometar dubine. Unutrašnjost je ispresijecana drugim, manjim kraterima koji su se formirali prilikom njegovog udara.

Istraživanja sugerišu da je ta šupljina bila puna leda kada u momentu udara. Proračuni ukazuju na relativno strm ugao udara od oko 30-45 stepeni i da je udar došao sa sjevera.

Zato izgleda da je takav ugao udarca bio dovoljno značajan da većinu „sporednih“ kratera „gurne na jug”.

Analiza fenomena sa zakašnjenjem od nekoliko miliona godina

Praćenje ovog fenomena, i to nekoliko miliona godina kasnije – nije lako. Naučnici su koristili podatke koje su prikupili HiRISE i Contect Camera (CTKS) na Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) i analizirali karakteristike manjih kratera koji okružuju glavni krater Korint. Konkretno, tražili su kratere koji su izgledali kao da će biti uzrokovani na sekundarni način, a ne međuplanetarnim udarcem.

Naučnici su otkrili da postoji skoro dvije milijarde sekundarnih udarnih kratera dužih od 10 metara uzrokovanih dejstvima iz Korinta i pojavljuju se na udaljenosti i do 1.850 kilometara od njega.

U pitanju je, prema svim raspoloživim podacima, novi rekord za udaljenost i broj kratera sekundarnog udara. Fenomen je privukao mnoge istraživače na dodatna istraživanja misteriozne površine Marsa.

Članak o neobičnim uzrocima kratera na Marsu objavljen je u Universe Today.