Nakon ulaska u NATO prije gotovo dvije godine, Švedskom, osim snijega, ove zime provijavaju i razmišljanja o uvođenju eura. Ipak, put do promjene valute je dug, a vladajuća koalicija za početak najavljuje analizu prednosti i mana takvog poteza.

Foto: Iliustracija /Pixabay

Poslije Bugarske, koja je evro uvela 1. januara ove godine, činilo se da budućnost širenja eurozone barem privremeno nema perspektivu. Međutim, švedska ministarka finansija Elizabet Svanteson je tokom rasprave u parlamentu najavila otvaranje debate o uvođenju eura.

"Potrebna je obimna analiza prednosti i mana, među kojima je i razmatranje bezbjednosne situacije", istakla je Svanteson u švedskom parlamentu.

Ipak, kako je najavila, to pitanje neće otvarati prije parlamentarnih izbora koji će se održati u septembru.

Osim Moderata, u vladajućoj koaliciji desničarskih partija, pokretanje debate o uvođenju eura podržavaju i Stranka centra i Liberali.

Sve četiri stranke levičarske opozicije, koju predvodi Socijaldemokratska partija, protive se uvođenju eura.
Građani Švedske odbili uvođenje eura na referendumu

Protivljenje promjeni valute pokazali su i građani na referendumu 2003. godine. Uz visoku izlaznost od 82 odsto, 55 procenata birača se izjasnilo protiv uvođenja eura.

Među strankama je i tada bilo slično raspoloženje o promjeni valute, osim što Socijaldemokratska stranka tada nije zauzela stav zbog internih nesuglasica.

Međutim, Švedska je, prema ugovoru o pristupanju Evropskoj uniji, u obavezi da uvede euro. Za to ne postoji rok, a Švedska je odbila da uđe u program ispunjavanja kriterijuma konvergencije (ERM II), pa samim tim nema ni mogućnost da uvede zajedničku valutu.

Euro nije valuta u još pet država članica EU

Osim Švedske, euro u Evropskoj uniji ne koriste ni Danska, Mađarska, Poljska, Rumunija i Češka.

Jedino Danska nije u obavezi da uvede euro, pošto je dobila izuzeće Mastrihtskim sporazumom iz 1992. godine, a Danci su takvu mogućnost i odbili na referendumu 2000. godine.

Preostale četiri zemlje trenutno ne planiraju da počnu da primjenjuju kriterijume konvergencije, zbog čega se ni ne očekuje da u skorije vrijeme prihvate euro.