U ovom trenutku Arktik dostiže svoj maksimum morskog leda - zimska hladnoća se taložila tokom mjeseci mraka, a led se proširio koliko će se širiti tokom cijele godine. To je maksimum morskog leda na Sjevernom polu, ali ove godine on je zabrinjavajuće nizak, piše CNN.

Foto: Ilustracija/Pixabay

U ovogodišnjem „maksimumu“ nedostaje oko pola miliona kvadratnih milja leda u odnosu na prosek – što je površina dvostruko veća od Teksasa.

To je najnoviji duboko zabrinjavajući signal sa vrha planete, regiona koji je postao jasna žrtva klimatske krize zbog sagorevanja fosilnih goriva, ali i sve važnije geopolitičko žarište jer topljenje leda otvara nove komercijalne i vojne mogućnosti.

Zima je period kada se arktički led formira i obično dostiže najveći obim u martu. Ove godine, kada su naučnici iz NASA i Nacionalnog centra za snijeg i led mjerili stanje 15. marta, utvrdili su da je led dostigao 5,52 miliona kvadratnih milja – oko devet odsto manje od proseka iz perioda 1981–2010.

Ta vrednost je neznatno ispod prošlogodišnjeg rekordnog maksimuma od 5,53 miliona kvadratnih milja, ali dovoljno blizu da se praktično izjednačava i predstavlja najniži vrhunac od početka satelitskih mjerenja 1979. godine.

„Jedna ili dvije loše godine same po sebi ne znače mnogo“, rekao je Volt Majer, naučnik NSIDC-a koji proučava led, ali kada se posmatra u kontekstu višedecenijskog opadajućeg trenda, „to potvrđuje dramatične promjene arktičkog morskog leda tokom svih godišnjih doba“.

Naučnici su zabrinuti šta to znači za proljećnu i ljetnju sezonu topljenja. Poslednjih 19 godina zabilježeni su najniži nivoi morskog leda u istoriji mjerenja.

Prema studiji iz 2023. godine, Arktik će tokom ljeta u nekom trenutku do 2050. ostati bez leda, čak i ako ljudi prestanu da emituju zagađenje koje utiče na klimu.

Nestajanje morskog leda ima globalne posledice. Led funkcioniše kao ogromno ogledalo, odbijajući sunčevu svjetlost nazad u svemir. Kako ga ima sve manje, tamni okean upija više sunčeve energije, što dodatno ubrzava globalno zagrijavanje.

Ovaj novi rekord nije iznenađenje, jer je arktički morski led tokom cijele zime bio blizu rekordno niskih vrednosti, rekla je Dženifer Frensis, viša naučnica u Centru za klimatska istraživanja Vudvel. Ali to je još jedan alarm.

„Kao kada je čovjeku poremećen krvni pritisak pa signalizira zdravstveni problem, stalni gubitak morskog leda je još jedan simptom da je klima na Zemlji u velikoj krizi“, rekla je.

Uzrok nije misterija, dodala je: „Stalno gomilanje gasova koji zadržavaju toplotu u atmosferi zbog sagorevanja fosilnih goriva zagrijava okeane, podiže temperaturu vazduha, topi led i pogoršava ekstremne vremenske prilike širom svjeta.“