Prema novom istraživanju, ime koje čovjek nosi tokom života moglo bi da utiče čak i na njegov izgled. Naučnici tvrde da ljudi vremenom počinju da liče na svoje ime, što otvara zanimljiva pitanja o uticaju društva, stereotipa i ličnog identiteta, piše Bi-Bi-Si.

Foto: iLustracija/pexels.com 

Istraživanje je inspirisano fenomenom poznatim kao „efekat podudaranja lica i imena“. Riječ je o pojavi u kojoj ljudi, posmatrajući nečije lice, često mogu da pogode njegovo ime sa liste ponuđenih opcija znatno uspješnije nego što bi to bilo slučajnim nagađanjem.

To je navelo naučnike na dve moguće pretpostavke.

Prva je da roditelji, gledajući bebu, biraju ime koje na neki način „odgovara“ njenom izgledu. Druga je da samo ime vremenom utiče na izgled osobe, tako da ljudi postepeno počinju da liče na svoje ime.

Tim izraelskih istraživača testirao je ove teorije u više studija tokom 2024. godine.

U jednom istraživanju učesnici su pokušavali da povežu lica odraslih i djece sa njihovim pravim imenima. Rezultati su pokazali da su ispitanici bili mnogo uspješniji kod odraslih osoba, dok su kod dece imali daleko više poteškoća.

Naučnici smatraju da to ukazuje da ljudi vremenom razvijaju izgled koji se povezuje sa njihovim imenom, a ne da pri rođenju dobijaju „odgovarajuće“ ime.

Stereotipi povezani sa određenim imenom

U drugom istraživanju korišćena je vještačka inteligencija kako bi se uporedila sličnost lica ljudi koji imaju isto ime i onih koji ga nemaju.

Rezultati su pokazali da odrasli sa istim imenom imaju primjetno sličnije crte lica, dok kod dece takav obrazac nije uočen. I to podržava teoriju da ljudi vremenom počinju da liče na svoje ime.

Istraživači vjeruju da ljudi tokom života usvajaju stereotipe povezane sa svojim imenom i da se nesvesno ponašaju u skladu sa njima, što postepeno može da utiče i na njihov izgled.

Kao primjer navodi se ime „Tajler“, koje u pojedinim kulturama nosi snažne muške asocijacije. Dječak sa tim imenom mogao bi da prihvati takva očekivanja, bavi se sportom i razvije više samopouzdanja u društvenim situacijama. Vremenom bi njegov način života i izraz lica mogli da oblikuju atletski izgled koji ljudi povezuju sa tim imenom.

Istovremeno, i okruženje može da reaguje na stereotipe vezane za nečije ime. Ukoliko, na prijmer, nastavnik određeno ime povezuje sa problematičnim ponašanjem, mogao bi nesvjesno da ima predrasude prema detetu koje nosi to ime, što bi moglo da utiče na njegov odnos prema školi.

Ova otkrića nadovezuju se na ranija istraživanja koja su pokazala da ime može da utiče i na životne prilike.

Tako je jedna njemačka studija iz 2011. godine pokazala da osobe sa manje popularnim imenima imaju manje uspjeha u onlajn upoznavanju. Druga istraživanja ukazala su da ljudi ređe pomažu osobama sa imenima koja nose negativne društvene asocijacije.

Postoje i studije koje sugerišu da ljudi sa neobičnijim imenima češće završavaju u nesvakidašnjim profesijama.