Vlada Crne Gore je, na predlog ministra ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Damjana Ćulafića utvrdila Predlog zakona o zaštiti vazduha, kojim se unapređuje sistem upravljanja kvalitetom vazduha, zaštita zdravlja građana i životne sredine, kao i dalje usklađivanje nacionalnog zakonodavstva sa pravnom tekovinom Evropske unije - saopšteno je iz MERS-a.

 

Foto: MERS

Ćulafić je istakao da donošenjem novog zakona proizilazi iz potrebe da se odgovori na izazove zagađenja vazduha, naročito u urbanim sredinama i zonama u kojima se bilježe prekoračenja propisanih vrijednosti zagađujućih materija.

- Predlog zakona predstavlja važan korak u unapređenju sistema zaštite zdravlja građana, kvaliteta životne sredine i održivog upravljanja kvalitetom vazduha u Crnoj Gori. Njime se unapređuje postojeći zakonodavni okvir u dijelu monitoringa, mjerenja, modeliranja, izvještavanja, planiranja mjera za smanjenje emisija, preciziranja nadležnosti institucija i informisanja javnosti - kazao je ministar.

On je podsjetio da kvalitet vazduha u pojedinim zonama Crne Gore ne ispunjava propisane standarde kvaliteta ambijentalnog vazduha, posebno kada je riječ o koncentracijama suspendovanih čestica PM10 i PM2.5, sumpor-dioksida i azotnih oksida, te da se prekoračenja najčešće javljaju tokom zimskog perioda, naročito u urbanim sredinama i sjevernoj zoni kvaliteta vazduha.

Naglasio je da je Predlog zakona usklađen sa Aneksom 1 Programa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji 2024–2027 u okviru Poglavlja 27 – Životna sredina i klimatske promjene, Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila u Poglavlju 27, Nacionalnom strategijom održivog razvoja i Agendom održivog razvoja do 2030. godine.

Kako je naveo, Predlog zakona dodatno unapređuje sistem upravljanja kvalitetom vazduha kroz jačanje državne mreže za monitoring, praćenje ključnih zagađujućih materija, uključujući PM10, PM2.5, NO₂, SO₂, CO, O₃, benzen, teške metale i benzo(a)piren, kao i mogućnost praćenja dodatnih parametara, uključujući ultrafine čestice.

- Zakonom se uvode savremeniji mehanizmi zaštite vazduha, uključujući primjenu modeliranja radi preciznije procjene izloženosti stanovništva, izradu Nacionalne strategije upravljanja kvalitetom vazduha, planova kvaliteta vazduha, mape puta i kratkoročnih akcionih planova u slučajevima visokog zagađenja. Unapređuje se i informisanje javnosti u realnom vremenu, elektronsko izvještavanje, digitalni registri i informacioni sistem zaštite vazduha - rekao je ministar.

Posebno je istakao da se ovim zakonom po prvi put uvodi pravni okvir za pristup pravosuđu i ostvarivanje prava fizičkih lica na naknadu štete nastale po zdravlje ljudi usljed kršenja obaveza iz oblasti kvaliteta vazduha, uključujući neadekvatno sprovođenje planova kvaliteta vazduha i kratkoročnih akcionih planova.

- Zagađenje vazduha predstavlja jedan od najznačajnijih rizika po zdravlje ljudi i životnu sredinu. Ono utiče na respiratorne i kardiovaskularne bolesti, povećava zdravstvene rizike za osjetljive grupe stanovništva i negativno utiče na ekosisteme i biodiverzitet. Zato donošenje ovog zakona nije samo normativna obaveza, već ulaganje u zdravlje sadašnjih i budućih generacija, unapređenje kvaliteta života građana i očuvanje životne sredine - poručio je Ćulafić.