Redovna jesenja konferencija Evropske teatarske konvencije (ETC) održana je krajem prošle sedmice u Narodnom teatru „Ivan Vazov“ u Sofiji, uz učešće više od 100 pozorišnih profesionalaca iz preko 30 zemalja, među kojima su bili i predstavnici Crnogorskog narodnog pozorišta.

Foto: Stefan Zdraveski / ETC / NT „Ivan Vazov“

Pod nazivom „Tačke povezivanja: Umjetnička sloboda, vještačka inteligencija i zajednička budućnost pozorišta“, konferencija je bila fokusirana na izazove evropskog teatra i budućnost međunarodne saradnje.

Centralni paneli bili su posvećeni položaju javnih pozorišta u Evropi, izazovima političkih pritisaka, cenzure i finansijske nesigurnosti, kao i primjeni vještačke inteligencije u upravljanju pozorištima i umjetničkom stvaralaštvu.

Na sesiji „Budućnost finansiranja“ direktor Crnogorskog narodnog pozorišta Ilija Subotić predstavio je model finansiranja nacionalnog teatra, ističući da se, uz dominantno i stabilno finansiranje iz državnog budžeta, ostvaruju i dodatni prihodi. U tom smislu, posebno je istakao saradnju s OTP bankom, koja drugu godinu zaredom pruža značajnu podršku realizaciji programa nacionalnog teatra. Osim javnog finansiranja i partnerstava, učesnici sesije su razmijenili iskustva i o filantropiji, uz evropske primjere osnivanja fondacija za podršku pozorištima. Istaknuto je da dodatni izvori prihoda mogu doprinijeti finansijskoj održivosti pozorišta, ali da javno finansiranje ostaje njegova osnova, uz očuvanje umjetničke autonomije i nezavisnosti.

Na sesiji posvećenoj pristupačnosti umjetničkih programa, direktor Subotić je predstavio i aktivnosti nacionalnog teatra usmjerene na unapređenje dostupnosti programa osobama s invaliditetom, uključujući prevod na znakovni jezik, audiodeskripciju predstava i kataloge na Brajevom pismu. Kao primjer inkluzivne prakse navedena je predstava „Fleka“, u produkciji organizacije Modesty iz Podgorice, u režiji Branke Otašević, realizovana uz podršku CNP-a, u kojoj uloge tumače profesionalni glumci i dvije slabovide djevojčice.

Tokom Generalne skupštine ETC-a, u članstvo je primljeno osam novih pozorišta iz Bugarske, Češke, Danske, Gruzije, Italije, Portugala i Švedske. Time je mreža proširena na više od 90 članica iz preko 30 evropskih zemalja.

Konferencija je završena pozivom na evropsku solidarnost i zajedničko djelovanje u zaštiti umjetničke slobode, nezavisnosti pozorišta i njihove uloge kao prostora otvorenog dijaloga i kulturne razmjene. Pored direktora Subotića, konferenciji je prisustvovao i Dragoljub Janković, predstavnik nacionalnog teatra u ETC-u.

Crnogorsko narodno pozorište je od 2023. godine član Evropske teatarske konvencije – najveće i najuticajnije mreže vodećih javnih pozorišta u Evropi.