Petak, 01.11.2019 | 10:48
IZVOR: b92.net/klima101.rs

ZIMA DOLAZI: Da li nas očekuje malo LEDENO DOBA?

Ukoliko na vašem internet pretraživaču ukucate "malo ledeno doba", velika je vjerovatnoća da ćete naići na apokaliptične naslove zbog kojih ćete se zapitati da li je Džordž R. R. Martin mislio na nešto drugo, osim na Bele hodače, kada je rekao da zima dolazi.




Foto: Pixabay

Naime, mediji često najavljuju da nas u narednih desetak godina čeka period zahlađenja sa jakim zimama i drastičnim padom temperatura, što bi omogućilo i klizanje Dunavom. Ne bi bilo neobično ni da naiđete na tekstove koji tvrde da je globalno zagrijavanje samo još jedna zavjera, budući da je nedavno oko 500 visoko obrazovanih ljudi, od kojih većina nema iskustva u proučavanju klime i njenih promjena, potpisalo tzv. Evropsku deklaraciju o klimi (There is no climate emergency) u kojoj negira ljudski uticaj na klimatske promjene i tvrdi da one nisu urgentan problem.

Konferencije povodom promovisanja deklaracije održane su 15. oktobra u Briselu, Rimu i Oslu, a kao jedan od dokaza navodi se da je planeta Zemlja skoro izašla iz stanja Malog ledenog doba, te da se sada prirodno zagrijeva, pa se zbog toga registruje porast srednje globalne temperature.

Vrijeme kada je Temza bila zaleđena

Malo ledeno doba je termin kojim se označava period zahlađenja, koji je usledio nakon srednjovekovnog toplog perioda. Naučnici se ne slažu jednoglasno oko godina početka i kraja ovog razdoblja, jedni smatraju da je trajao između 16. i 19. vijeka, dok drugi kažu da je ovaj period počeo oko 1300. i trajao do oko 1850.

Iako postoje istorijski zapisi o zimskim sajmovima koji su se tokom ovog razdoblja održavali na zaleđenoj Temzi, preko čijeg leda su prolazili i konji sa vučnim kolima, istraživači su ipak saglasni da ovo nije bilo pravo ledeno doba i smatraju da bi naziv ovog perioda trebalo da se promijeni da ne bi sugerisao netačne zaključke.

Ovaj događaj nije bio globalnog, već regionalnog karaktera, a kako ukazuju novija istraživanja, srednja temperatura severne hemisfere bila je na vrhuncu zahlađenja tek za 0,5 stepeni Celzijusovih niža u odnosu na sredinu dvadesetog veka. Inače tokom vrhunca posljednjeg ledenog doba, pre 12.000 godina, srednja globalna temperatura je bila manja za četiri stepena Celzijusovih.

Šta je dovelo do Malog ledenog doba?

Istraživanja ukazuju da nije postojao jedinstven uzrok, ali ono što se dovodi u vezu sa padom temperature jeste vjerovatno sinergisko djelovanje sljedećih faktora:

-Smanjeno zračenje Sunca

-Povećana vulkanska aktivnost, čije su čestice u atmosferi blokirale Sunčevu svjetlost

-Promene u pristupu obrade zemljišta, zamena tamnih šuma obradivim zemljištem doprinjela je do porasta ukupnog odbijanja Sunčevih zraka

-Kako ukazuje skoro sprovedena studija geografa sa Londonskog univerzitetskog koledža, promjeni klime doprinjela je i kolonizacija Amerike.

-Krajem 15. vijeka, prije prvog kontakta sa Evropljanima, procenjuje se da je broj ukupnih stanovnika na ovom kontinentu bio oko 60 miliona.

U narednih stotinak godina taj broj se smanjio na pet do šest miliona, usled epidemija bolesti izazvanih mikoorganizmima koje su Evropljani donijeli sa sobom, a na koje imuni sistem američkih starosjedilaca nije bio pripljemen, ratovanja, robovlasništva i društvenog kolapsa. Posledično, usled pada broja populacije, proračunato je da je oko 56 miliona hektara zemljišta koje je do tada bilo obrađivano, što je slično površini Francuske, nastanila šumska vegetacija.

Za tih stotinak godina došlo je do pada koncetracije ugljen-dioksida u atmosferi za sedam do 10 ppm (7 do 10 molekula ugljen-dioksida na milion molekula u vazduhu), što potvrđuje i detektovana smanjena koncetracija ugljen-dioksida u ledu Antarktika povezana sa ovim periodom i ukazuje da je ljudska aktivnost imala uticaja na klimatske promene i pre početka industrijske revolucije.

Da bismo bolje sagledali današnji uticaj ljudi na klimu, ovde valja napomenuti da trenutno sagorevanje fosilnih goriva doprinosi da se na godišnjem nivou, u atmosferi koncentracija povećava za po 3 ppm.

Da li nas zaista uskoro očekuje novo malo ledeno doba?

U septembru 2018. vebsajt Space Weather Archive intervjuisao je Martina Mlinkzaka, Nasinog istraživača, koji je govorio da je usled relativne smanjene Sunčeve aktivnosti, temperatura Zemljine termosfere (jednog od najviših slojeva atmosfere) dostigla najniže vrijednosti od četrdesetih godina dvadesetog vijeka, od kada se ova mjerenja i sprovode.

Uprkos tome što u intervjuu nije bilo riječi o vrijednostima temperature na Zemljinoj površini, čije su zabilježene visoke vrijednosti tokom ljeta ove godine oborile 396 rekorda u 29 zemalja, strani i neki mediji iz regiona prenosili su vijest da bi smanjena aktivnost Sunca mogla da dovede do novog malog ledenog doba, iako je u prethodnom scenariju bilo još faktora koji su doveli do zahlađenja.

Ovim natpisima doprinjele su i informacije iz modela koji je konstruisala Valentina Žarkova, profesorka matematike na Univerzitetu Nortambrija, koji predviđa da će Sunce biti u fazi minimalne aktivnosti u periodu između 2020. i 2055. Međutim, neki naučnici kritikuju ovaj model, budući da je konstruisan na bazi podataka sakupljanih samo tokom 35 godina i da nije u mogućnosti da precizno rekonstruiše solarnu aktivnost u prošlosti, te da nije realno očekivati da bi dao precizne podatke o budućoj aktivnosti.

Model indijskih naučnika Prantike Bovmik i Dibjendu Nandija, objavljen u naučnom časopisu Nature, može da rekonstruiše Sunčevu aktivnost do 1930. Prema ovom modelu predviđa se da će Sunčeva aktivnost biti relativno stabilna u narednih 11 godina, odnosno slična današnjoj, a svakako dosta veća nego u periodu Malog ledenog doba, kada je zabeležena minimalna Sunčeva aktivnost, takozvani Maunderov minimum koji je trajao od 1645. do 1715.

Šta bi se dogodilo kada bi Sunčeva aktivnost zaista dostigla minimum?

S obzirom da je Sunce samo delom uticalo na period takozvanog Malog ledenog doba, a da se veći efekat pripisuje antropogenoj i vulkanskoj aktivnosti, naučnici ne očekuju tako drastičan pad temperatura, pogotovo uzimajući u obzir klimatske promjene koje se trenutno dešavaju i koje zagrijevaju planetu, piše portal Klima101.

Verodostojni modeli ne predviđaju veliki solarni minimum, a istraživači kažu da čak iako bi do njega došlo, srednja globalna temperatura bi se privremeno smanjila za 0,3 stepena Celzijusovih, dok trenutni ljudski uticaj na klimu u prosjeku dovodi do rasta od 0,2 stepena Celzijusovih na svakih 10 godina.

Pet stotina ljudi ipak nije u pravu

Nova studija naučnog istraživača sa Kolumbijskog univerziteta, Nejtana Štajgera, objavljena u Nature časopisu, ukazuje da Malo ledeno doba svakako nije bilo globalnog karaktera i da je do pada temperature došlo uglavnom u predelima zapadne Evrope i djelovima Severne Amerike, za razliku od klimatskih promjena kojima svjedočimo, za koje kaže da ne mogu da se uporede ni sa jednom promjenom posljednjih 2000 godina.

Naime, od industrijske revolucije promene se dešavaju svuda na svijetu u istom smjeru i u isto vrijeme, a takva koherentnost se ne može objasniti prirodnom varijabilnošću klime.

KOMENTARI (0)

Ostavi komentar

Ostavite komentar

* Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu. "Kolektiv.me" se ne može smatrati odgovornim za napisane komentare. Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama.

Po uzoru na ŠVAJCARSKU: Direktor mojkovačkog preduzeća zaposlenima plate dijeli UNAPRIJED

Ponedjeljak, 11.11.2019 | 14:41

-Dok sam bio dječak, tata je radio sa 100 radnika u komunalnom preduzeću u Mojkovcu, koje je bilo u preozbiljnim problemima. Dugovali su im i po 24 plate. Bilo je to veoma bolno za sve familije. I za našu. Trajalo je decenijama. Kao dijete, sa ukućanima, mjesecima sam čekao kada će otac donijeti platu. Poželio sam da budem direktor komunalnog preduzeća. Da obradujem djecu tih radnika i da njihovim očevima dajem platu prije vremena.

Policija pronašla 100 KILOGRAMA KOKAINA: U Atini UHAPŠEN crnogorski državljanin

Ponedjeljak, 11.11.2019 | 13:42

Crnogorski državljanin 45-godišnji Milan Tišma, uhapšen je u Atini zbog kršenja zakona o drogama.

Investicija vrijedna oko MILIJARDU EURA: U petak će svečano biti pušten u rad PODMORSKI KABL

Ponedjeljak, 11.11.2019 | 13:02

Podmorski energetski kabl između Crne Gore i Italije biće svečano pušten u rad u petak 15. novembar, saopšteno je iz italijanske kompanije “Terna”.

"Bio je ne samo najbolji fizičar, najbolji učenik, nego i mnogo više od toga,... VJEROVAO JE U ŽIVOT"

Ponedjeljak, 11.11.2019 | 13:41

Stravična vest da je Mihajlo Sporić (22), nesvakidašnji talenat i jedan od najboljih studenata koje je Srbija izrodila, preminuo, potresla je cijelu javnost.

VIDEO: Igra SUDBINE: Nebojšu Glogovca i mladog preminulog fizičara povezuje JEDNA ZAJEDNIČKA STVAR!

Ponedjeljak, 11.11.2019 | 15:43

Mladi srpski fizičar Mihajlo Sporić (21) izgubio je bitku sa teškom bolešću, a prošle godine napustio nas je velikan glumišta Neboša Glogovac koji je, isto tako, preminuo od teške bolesti.

Zlatičanin: "Sve zasluge treneru Anđeliću, očekujem VELIKE MEČEVE i nove USPJEHE"

Utorak, 12.11.2019 | 11:38

Najuspješniji crnogorski profesionalni bokser u istoriji Dejan Zlatičanin bio je na raskršću -18 mjeseci nakon šokantnog nokauta od Roberta Ramiresa vratio se u ring sa željom da sa 35 godina krene u reprizu vanserijskog rezultata iz 2016, kada je postao šampion svijeta u lakoj kategoriji.

Najstariji ŽIVI BRAČNI par po Ginisovoj knjizi REKORDA: Zajedno imaju 211, a u braku su 80 godina!

Utorak, 12.11.2019 | 11:28

Džon i Šarlot iz Ostina u decembru će proslaviti 80 godina zajedničkog života, što je životni vijek prosječnog Amerikanca.

Veče klapskog i horskog pjevanja u KIC-u

Utorak, 12.11.2019 | 11:16

Veče klapskog i horskog pjevanja biće održano u organizaciji Udruženja folklornih ansambala i KIC-a „Budo Tomović“ u četvrtak, 14.novembra, u Velikoj sali KIC-a, od 19 sati.

VIDEO: Animirana VERZIJA crtanog KLASIKA "Skubi DU": Stiže film o omiljenom detektivskom psu našeg djetinjstva

Utorak, 12.11.2019 | 11:07

Teško je ostati ravnodušan prema ovim duhovitim, kultnim junacima...

Preporučuje se PROKUVAVANJE prije UPOTREBE: Voda sa Mareze još uvijek nije za PIĆE!

Utorak, 12.11.2019 | 10:55

U pitanju su naselja Mareza, Tološi, Blok V i VI, dio grada preko Morače, centar grada, dio ispod Gorice, Malo brdo, Stara varoš, Zabjelo, Pobrežje, Zelenika, Dahna, Dajbabe, City kvart, dio Zete, Gornja i Donja Gorica.

Viši sud POTVRDIO PRESUDU: Vođa VARVARA osuđen na godinu dana ZATVORA!

Utorak, 12.11.2019 | 09:08

Viši sud potvrdio je presudu nikšićkog Osnovnog suda kojom je vođa "Varvara" Aleksandar Čaka Ivanović osuđen na godinu dana zatvora, saznaje FOS.  

U Nikšiću ugroženo oko 50 kuća: Voda se POVLAČI, ali pred nama su KIŠNI DANI!

Utorak, 12.11.2019 | 08:34

Voda u nikšićkom selu Broćanac povukla se za oko metar, a situacija na svim poplavama ugroženim područjima je mnogo bolja, saopšteno je iz nikšićke Službe zaštite i spašavanja.

Razredni straješina o MIHAJLU: "Uradio je i postigao sa 22 GODINE ono što ljudi ne urade za čitav život"

Utorak, 12.11.2019 | 07:58

- Nije bio običan dječak. Bio je nadaren za sve. Uradio je i postigao sa 22 godine ono što ljudi ne urade za čitav život. Koliko je on bio iznad svih, govori činjenica da su se profesori posebno pripremali za čas sa njim i njegovim odjeljenjem, jer je ono bilo najbolje koje je Matematička gimnazija ikad imala - kaže o preranom odlasku mladog srpskog fizičara Mihajla Sporića (22), govori njegov razredni starješina iz Matematičke gimnazije u Beogradu profesor Zoran Nikolić.

Beranka u pritvoru: Tvrdi da je potegla nož da bi ZAŠTITILA BRATA

Utorak, 12.11.2019 | 07:40

Beranka Radosava Simonović (44), koja je u pritvoru zbog sumnje daje ispred svoje kuće u naselju Dolac pokušala da ubije sugrađanina i komšiju Dragomira Trišića (25), kazala je da je to učinila da bi zaštitila brata kojeg su ispred njene kuće tukle tri osobe.

Vozači, pripremite se na vrijeme: ZIMSKE GUME su obavezne od 15. NOVEMBRA

Utorak, 12.11.2019 | 07:29

Upotreba zimske opreme za sva motorna vozila biće obavezna od 15. novembra ove pa sve do 1. aprila naredne godine. To znači da vozači do petka imaju vremena da ljetnje gume zamijene zimskim.