Zaštitnik ljudskih prava i sloboda (ombudsman) preporučio je prvom čovjeku Pljevalja Dariju Vranešu (Nova srpska demokratija) da ukloni s Instagram naloga uvredljivu objavu koju je postavio početkom decembra prošle godine, komentarišući izjavu izvršne direktorice Centra za istraživačko novinarstvo Milke Tadić Mijović o njegovim nacionalističkim ispadima.

Foto: Opština Pljevlja

Vraneš je, citirajući Njegoša, a uz nekoliko smajlija, napisao: “Kazuj, babo, jesi li vještica? Jesam kneže, nije fajde kriti”.

Ombudsman je preporučio Vranešu da ubuduće ne objavljuje komentare i ne daje izjave koje podstiču diskriminaciju prema ženama, te stereotipe i predrasude koji izazivaju, šire, podstiču ili pravdaju mizogini, seksistički govor i diskriminaciju žena po osnovu pola/starosne dobi ili bilo kog drugog ličnog svojstva.

U mišljenju Ombudsmana u koje su “Vijesti” imale uvid, navedeno je da je Vraneš dužan da u roku od 30 dana od prijema mišljenja, toj instituciji dostavi izvještaj o radnjama i mjerama koje su preduzete radi izvršenja preporuka.

Čelnik Pljevalja je početkom decembra kazao da je Podgorička skupština, kojom je Crna Gora prisajedinjena Srbiji 1918. godine, bila legitimna, a da “crnogorski separatisti, uprkos nesumnjivim svjedočanstvima, to osporavaju”.

Komentarišući te ocjene, Tadić Mijović je saopštila tada “Vijestima” da su potezi Vraneša očekivani, i da on baštini “sve što nije građanska i slobodarska antifašistička Crna Gora”.

“Slavi osvajače i šoviniste, i one koji su 1918. okupirali našu zemlju, a izgleda da bi i da juriša na Prizren. Može, ali sam, ne s našom djecom. Oni će u Evropu, a ne za Vranešom”, podvukla je ona.

Pljevaljsko osnovno tužilaštvo podnijelo je prošle sedmice zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka protiv Vraneša zbog komentara koji je uputio Tadić Mijović.

U mišljenju koje je potpisala zamjenica Ombudsmana Nerma Dobardžić, piše da je objava Vraneša nastala kao reakcija na kritički osvrt novinarke na njegov rad...

“Iako se takva reakcija može posmatrati kao dio političkog diskursa, prilikom ocjene njenog dometa neophodno je sagledati sadržaj i formu izražavanja u cjelini, kao i poruke koje se implicitno i/ili simbolički prenose. Zaštitnik posebno cijeni činjenicu da je u predmetnoj objavi korišćen citat iz književnog djela kojim se žena opisuje kao ‘vještica’, uz dodatni pežorativan kontekst starije žene kao nepoželjne da da kritički komentar u odnosu na društvena zbivanja”, navodi se u dokumentu.

Pojašnjeno je da takva simbolika, posmatrana u savremenom društvenom kontekstu, nosi rodno i starosno obilježena značenja koja su u suprotnosti s principom ravnopravnosti, te ima elemente “ejdžizma”, odnosno omalovažavanja na osnovu životne/starosne dobi, kao i elemente negativnog stereotipa prema ženama.

U tom smislu, ističe se da objava Vraneša ne djeluje kao neutralna ili isključivo politička poruka, već “kao izraz koji reprodukuje rodne i starosne stereotipe”, čime se, napominju, ličnost Tadić Mijović simbolički svodi na “unaprijed oblikovane društvene obrasce”. Poručeno je da takav način izražavanja prevazilazi granice legitimne političke kritike.

“Zaštitnik takođe cijeni da dodatnu težinu ovakvom izrazu daje činjenica da je saopšten sa zvaničnog naloga predsjednika Opštine, i da je njegov domet značajno uvećan prenošenjem u medijima. U takvim okolnostima, poruka se ne može posmatrati kao ravnopravna polemika, već kao istup s pozicije institucionalne moći, koji može imati obeshrabrujući efekat ne samo na konkretnu novinarku, već i na druge žene i starije osobe koje učestvuju u javnom životu”, piše u mišljenju.

U dokumentu u koji je redakcija imala uvid rečeno je da Vranešovi navodi da mu nije bila namjera da uvrijedi bilo koga, kao i da “poštuje sve žene bez obzira na lična svojstva”, nisu uzeti u razmatranje jer “namjera kao takva nije relevantna pri utvrđivanju diskriminacije”.

“Takođe, u skladu s relevantnim standardima, odlučujući značaj ima objektivni efekat i poruka koja se šalje javnosti, a ne subjektivna namjera autora, pa na kraju Zaštitnik ističe da sloboda izražavanja ne podrazumijeva pravo na korišćenje izraza koji nijesu nužni za političku debatu, a koji mogu dovesti do povrede dostojanstva ili stvaranja neprijateljskog okruženja po osnovu pola i/ili starosti”, konstatovano je u mišljenju.